H αλήθεια είναι πως όταν η FIFA ανακοίνωσε ότι το Μουντιάλ του 2026 θα είχε 48 ομάδες και θα διεξαγόταν σε τρεις χώρες, το υποψιαζόμασταν ότι το πράγμα θα ξέφευγε. Αλλά αυτό που ζούμε τις τελευταίες εβδομάδες στην αντίπερα όχθη του Ατλαντικού είναι ένα αληθινό κατόρθωμα: το Μουντιάλ από γιορτή του ποδοσφαίρου έχει μετατραπεί σε ένα αδιάφορο τουρνουά που δεν έχει το παραμικρό ενδιαφέρον τουλάχιστον μέχρι την φάση των νοκ άουτ. Ας ελπίσουμε πως σε αυτά τουλάχιστον θα ανακτηθεί κάπως η γοητεία της διοργάνωσης – δύσκολο να μην συμβεί εδώ που τα λέμε.
Θα αφήσουμε στην άκρη όλα όσα έχουν πάει στραβά σε οικονομικό και οργανωτικό επίπεδο γιατί αν τα πιάσουμε και αυτά θα χρειαστεί ολόκληρο βιβλίο. Η FIFA ωστόσο κατάφερε να καταστρέψει και το μοναδικό πράγμα που θα μπορούσε να διασωθεί από αυτό το φιάσκο: το ίδιο το αγωνιστικό ενδιαφέρον. Το Μουντιάλ του 2026 είναι το πρώτο στην ιστορία με 48 ομάδες (αντί για 32) και το σύστημα διεξαγωγής μοιάζει με κακόγουστο αστείο. Είναι να αναρωτιέται κανείς: αυτή η εξυπνάδα με τους καλύτερους τρίτους στο σύνολο των ομίλων δεν είδαν όταν υποβάθμισε τη φάση των ομίλων και στα Euro; Με ποια διαολεμένη λογική επεκτάθηκε και στο Μουντιάλ;
Δεν είναι ωραίο πράγμα η νοσταλγία αλλά μοιάζει αδύνατο να μην αναπωλούμε τους κλασικούς ομίλους των τεσσάρων ομάδων όπου κάθε ματς ήταν τελικός μιας και οι δύο πρώτοι προκρίνονταν. Αυτό το πράγμα με τους 12 ομίλους των τεσσάρων ομάδων, από τους οποίους προκρίνονται όχι μόνο οι δύο πρώτοι, αλλά και οι 8 καλύτεροι τρίτοι έχει οδηγήσει σε μια νερόβραστη κατάσταση: μηδέν ρίσκο, μηδέν αγωνία.
Η φάση των ομίλων έχει μετατραπεί σε ένα απέραντο, βαρετό τουρνουά σκοπιμότητας. Οι ομάδες δεν ρισκάρουν, αφού ξέρουν ότι ακόμα και με 3 ή 4 βαθμούς (ίσως και με λιγότερους) η πόρτα της επόμενης φάσης θα είναι ανοιχτή. Αυτό έχει επί της ουσίας βε αποτέλεσμα το «σβήσιμο» των εκπλήξεων: παλαιότερα, ένα στραβοπάτημα στην πρεμιέρα σήμαινε μεγάλες περιπέτειες για την ομάδα που στραβοπατούσε. Τώρα, το σύστημα είναι δομημένο έτσι ώστε να «προστατεύει» τα μεγάλα ονόματα και να μην αποκλειστεί κανένας μεγάλος νωρίς.
Η FIFA κατάφερε το αδιανόητο: να μας αναγκάσει να δούμε 72 ολόκληρα παιχνίδια στους ομίλους, μόνο και μόνο για να αποκλειστούν οι 16 πιο αδύναμες ομάδες του πλανήτη. Μιλάμε για μια ατέλειωτη, τηλεοπτική «σούπα» που απλά εξυπηρετεί τα τηλεοπτικά συμβόλαια και εξαντλεί τους παίκτες πριν καν αρχίσουν τα σοβαρά νοκ άουτ ματς. Ποτέ ξανά η φάση των ομίλων δεν έμοιαζε τόσο πολύ με παρατεταμένα προκριματικά αντί για τουρνουά καθεαυτό. Παλιότερα, όταν ξεκινούσαν τα νοκ άουτ διάφοροι εξυπνάκηδες έλεγαν: «Τώρα αρχίζει η διοργάνωση». Φυσικά, είχαν άδικο: τα νοκ άουτ σήμαιναν την τελική ευθεία για τη λήξη της διοργάνωσης, η βαθιά ουσία ήταν οι όμιλοι.
Τελικά, τους έγινε το χατήρι: από εδώ και πέρα θα ακούμε φάση των ομίλων και θα χασμουριόμαστε. Συγχαρητήρια FIFA…