Την περασμένη Τετάρτη, στην παρουσίαση του νέου μεγάλου χορηγού του Ολυμπιακού, ο Παναγιώτης Αγγελόπουλος ρωτήθηκε για τα συμβόλαια που λήγουν και τις επεκτάσεις που έρχονται. Η απάντησή του ήταν σιβυλλική: «Είναι δύο λέξεις τις οποίες αγνοούμε: το μπάτζετ και το salary cap. Αυτές οι δύο λέξεις αγνοούνται».
Στα αυτιά ενός ανυποψίαστου φιλάθλου, αυτό θα μπορούσε να ακουστεί σαν μια επικίνδυνη δήλωση, ειδικά τώρα που η EuroLeague υποτίθεται ότι εφαρμόζει τους νέους, αυστηρούς κανόνες του Financial Stability & Fair Play (FSFPR). Στην πραγματικότητα, όμως, οι ιδιοκτήτες των δύο ελληνικών μεγαθηρίων δεν προκαλούν τις αρχές. Απλώς ξέρουν να διαβάζουν πολύ καλά τα ψιλά γράμματα των κανονισμών.
Διότι το περιβόητο salary cap της EuroLeague δεν έχει καμία σχέση με το «σκληρό» και αδιαπράγματευτο τείχος του NBA που μπλοκάρει μεταγραφές. Πρόκειται για ένα «soft cap», ένα σύστημα γεμάτο με τόσο μεγάλες εξαιρέσεις και παραθυράκια, που επιτρέπει στον Παναθηναϊκό και τον Ολυμπιακό να τινάζουν την μπάνκα στον αέρα, να δημιουργούν ρόστερ εκατομμυρίων και την ίδια στιγμή να εμφανίζονται απόλυτα νόμιμοι στα χαρτιά.
Για να καταλάβει κανείς το μέγεθος της ελαστικότητας, το βασικό όριο δαπανών για τις καθαρές αποδοχές των παικτών έχει οριστεί στα 10.000.000 ευρώ. Αν βάλουμε κάτω το αγωνιστικό μπάτζετ του Παναθηναϊκού που αγγίζει τα 42.800.000 ευρώ (και ξεπερνά τα 53 εκατομμύρια μαζί με την εφορία) ή τα μυθικά συμβόλαια των Βεζένκοβ και Φουρνιέ στον Ολυμπιακό, θεωρητικά οι δύο αιώνιοι θα έπρεπε να έχουν ήδη αποβληθεί.
Κι όμως, οι ομάδες μας μετά βίας αγγίζουν το επίσημο όριο, χάρη στις τρεις μεγάλες κατηγορίες εξαιρέσεων που «εξαφανίζουν» τα μεγάλα συμβόλαια πριν αυτά φτάσουν στους ελεγκτές. Το πρώτο και πιο ισχυρό όπλο είναι οι λεγόμενοι «Anchor παίκτες». Κάθε ομάδα έχει το δικαίωμα να δηλώσει έως τρεις σούπερσταρ, των οποίων οι αμοιβές προσμετρώνται στο cap ως μηδέν ευρώ. Έτσι, ο Παναθηναϊκός σβήνει αυτόματα από τη λίστα του τα 4.500.000 ευρώ του Κέντρικ Ναν, τα 4.000.000 ευρώ του Νάιτζελ Χέιζ-Ντέιβις και τα 4.000.000 ευρώ του Γκερσόν Γιαμπουσέλε, αφαιρώντας με τρία ονόματα 12.500.000 ευρώ από το payroll.
Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο, ο Ολυμπιακός βγάζει εκτός κάδρου τα τρία δικά του βαριά χαρτιά: τον Σάσα Βεζένκοβ (3.700.000 ευρώ), τον Εβάν Φουρνιέ (3.000.000 ευρώ) και τον Ζαν Μοντέρο (2.500.000 ευρώ).
Για τη Euroleague, αυτά τα χρήματα είναι σαν να μην δαπανήθηκαν ποτέ. Το δεύτερο μεγάλο «δώρο» των κανονισμών είναι το Extended Tenure, που επιβραβεύει τη σταθερότητα. Αν ένας παίκτης κλείσει τρία συνεχόμενα χρόνια στην ίδια ομάδα, τότε στο salary cap υπολογίζεται μόνο το 50% της αμοιβής του. Στον Ολυμπιακό αυτό έχει εφαρμογή στα συμβόλαια των Νίκολα Μιλουτίνοβ (πέφτει από τα 2.300.000 στα 1.150.000), Κώστα Παπανικολάου, Τάιλερ Ντόρσεϊ και Τόμας Γουόκαπ.
Αντίστοιχα, ο Παναθηναϊκός υπολογίζει μόνο τα μισά από τα συμβόλαια των Κώστα Σλούκα, Τζέριαν Γκραντ, Χουάντσο Ερνανγκόμεθ, Ντίνο Μήτογλου, και Παναγιώτη Καλαϊτζάκη.
Όταν λοιπόν αφαιρεθούν όλοι αυτοί οι αστερίσκοι, αυτό που απομένει να υπολογιστεί στο 100% είναι οι παίκτες που δεν έχουν κλείσει τριετία και δεν είναι anchors. Για τον Ολυμπιακό, οι υπόλοιποι είναι οι ΜακΙντάιρ, Χολ, Τζόουνς, Γουόρντ, Τζόσεφ και Νετζήπογλου, τα συμβόλαια των οποίων υπολογίζονται στα 5.500.000 ευρώ.
Για τους «πράσινους», στο όριο των 10 εκατ. ευρώ προσμετρώνται τα συμβόλαια των Μπόνγκα, Όσμαν, Φαλ, Μπάντιο, Ρογκαβόπουλου και Τολιόπουλου, αξίας 8.350.000 ευρώ. Και οι δύο, δηλαδή, βρίσκονται πεντακάθαρα κάτω από το υποχρεωτικό όριο των 10 εκατομμυρίων. Ακόμα όμως κι αν κάποιος αποφασίσει να υπερβεί αυτό το όριο, η τιμωρία δεν είναι ο αποκλεισμός, αλλά το Competitive Balance Compensation (CBC), το luxury tax της Ευρώπης.
Υπάρχει και μία τρίτη εξαίρεση, λιγότερο γνωστή. Οι παίκτες κάτω των 23 ετών δεν υπολογίζονται καθόλου στο salary cap. Η EuroLeague θέλει προφανώς να ενθαρρύνει την ανάπτυξη νεαρών αθλητών, χωρίς οι ομάδες να σκέφτονται αν θα επιβαρυνθούν οικονομικά.
Αν ο Παναθηναϊκός ή ο Ολυμπιακός κάνουν μια ακόμα μεγάλη κίνηση και βγουν εκτός ορίων, το μόνο που θα συμβεί είναι ότι οι ιδιοκτήτες τους θα πληρώσουν ένα κλιμακωτό πρόστιμο. Για το πρώτο εκατομμύριο υπέρβασης το πρόστιμο είναι 500.000 ευρώ, ενώ αν αυτή αυξηθεί, το ποσό ανεβαίνει αναλογικά. Τα χρήματα αυτά, μάλιστα, αναδιανέμονται ισόποσα στις ομάδες που έμειναν εντός των ορίων.
Στην πραγματικότητα, το περίφημο salary cap της EuroLeague αποδεικνύεται ένας εξαιρετικός μηχανισμός αναδιανομής χρήματος και όχι ένας περιοριστικός νόμος.
Η EuroLeague προσπάθησε να βρει μια μέση λύση. Να επιτρέψει στις ομάδες με μεγάλα οικονομικά μεγέθη να συνεχίσουν να επενδύουν, χωρίς όμως αυτό να γίνεται εντελώς δωρεάν.
Οι ισχυροί του ευρωπαϊκού μπάσκετ μπορούν να συνεχίσουν να αγοράζουν όποιον παικταρά θέλουν, αρκεί οι πρόεδροί τους να είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν το ανάλογο αντίτιμο. Για τον Δημήτρη Γιαννακόπουλο και τους αδελφούς Αγγελόπουλους, το salary cap δεν είναι φρένο, αλλά μια μικρή… ενόχληση μέσα στην παραζάλη των αριθμών.