Η τόσο σοκαριστική ιστορία με τα δύο 17χρονα κορίτσια στην Ηλιούπολη, οι λόγοι που τις οδήγησαν να αποφασίσουν να βάλουν τέλος στη ζωή τους όπως αποκαλύφθηκαν σε σημείωμα που βρέθηκε, επανάφεραν στο προσκήνιο θέματα προς συζήτηση που κανονικά δεν θα έπρεπε ποτέ να σταματάμε να αναλύουμε προσπαθώντας να βρούμε λύσεις: Για το πώς μεγαλώνουν τα παιδιά στη σύγχρονη (ελληνική) κοινωνία, για την συχνά αφόρητη ψυχολογική πίεση που τους ασκείται σε πολλαπλά επίπεδα, για το τι προοπτική (δεν) τους δίνεται για το μέλλον…
Μέσα σε όλα όμως, είδαμε να «ανθεί» και ένα φαινόμενο που επίσης παρατηρείται πολύ συχνά σε ακραία περιστατικά: Να λέει ο καθένας το μακρύ του και το κοντό του για το τι συνέβη και πώς, χωρίς να έχει πραγματική και εις βάθος γνώση περί του θέματος που προσεγγίζει. Μην παρεξηγηθούμε, δεν ποινικοποιούμε το δικαίωμα στην έκφραση καθενός. Με τις «αποψάρες» ενοχλούμαστε, με τα μεγάλα λόγια, τα εύκολα συμπεράσματα.
Βλέπουμε πολλούς να σχολιάζουν τι ισχύει με τα παιδιά, τους γονείς, τις ευθύνες και τα λοιπά. Αλλά πόσοι απ’ αυτούς που μιλούν γνωρίζουν όντως τι θα πει κατάθλιψη; Κατανοούν πως πάνε να ερμηνεύσουν με τη λογική κάτι που είναι πέρα από τη λογική; Αντιλαμβάνονται άραγε πως αναζητούν εξηγήσεις εκεί που υπάρχει μόνο μαύρο που σε παραλύει και σε τραβάει στο σκοτάδι του; Τελικά, αυτοί που μιλάνε λιγότερο είναι αυτοί που το έχουν ζήσει. Είτε οι ίδιοι είτε οι οικογένειες τους. Έχουν πικρή ίδια πείρα και ξέρουν πως οι φωνές είναι πολύ μακριά από τις όποιες λύσεις…
Το ουσιαστικό ζητούμενο είναι να διαμορφώνονται οι συνθήκες που θα μειώσουν τις πιθανότητες να φτάσει ένα νέο παιδί σε αυτήν την κατάσταση. Γιατί αν το παρασύρει ο εφιάλτης, τότε τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα, ενδεχομένως και μη αναστρέψιμα όπως ίσχυσε με τα δύο 17χρονα κορίτσια στην Ηλιούπολη.
Ο συγγραφέας Αύγουστος Κορτώ, που κι αν ξέρει πράγματα για το θέμα (η μητέρα του αυτοκτόνησε ως συνέπεια ψυχικής νόσου, ενώ ο ίδιος έχει μοιραστεί πολλάκις λεπτομέρειες από τη δική του χρόνια μάχη με την κατάθλιψη) έγραψε το εξής, πολύ ενδιαφέρον και διαφωτιστικό, στο Facebook. Το αναπαράγουμε αυτούσιο γιατί πραγματικά αξίζει να διαβάσει κανείς προσεκτικά την κάθε λέξη:
«Κανείς δεν αυτοκτονεί από ευτυχία, από θέση ψυχικής ευρωστίας. Ο αυτόχειρας πάντα υποκύπτει στην αβάσταχτη απόγνωση της βαριάς κλινικής κατάθλιψης.
Οι έφηβοι, με τις αισθηματικές διακυμάνσεις τους, τις πιέσεις που υπομένουν, τη συχνή απομόνωση, το άγχος για το παρόν και το μέλλον, είναι ιδιαιτέρως ευάλωτοι στην κατάθλιψη – και γι’ αυτό πρέπει να τους αφουγκραζόμαστε, να τους περιβάλλουμε με τρυφερότητα.
Όμως κάθε φορά που μια αυτοκτονία γίνεται δημόσια τραγωδία, η γενεσιουργία της – η ψυχική αρρώστια – παραγκωνίζεται, σχεδόν σαν να προσβάλλει τον αυτόχειρα.
Πρέπει να μαθαίνουμε για την ψυχική υγεία και τα ψυχικά νοσήματα εγκαίρως, στο σχολείο. Το στίγμα στην Ελλάδα παραμένει ασυγχώρητα βαρύ – και καταστροφικό. Το ξέρω γιατί αποτελώ κομμάτι ενός ισχνού δημόσιου διαλόγου για ζητήματα ψυχικής νόσου, και γιατί κάθε μέρα συνομιλώ με ανθρώπους που βασανίζονται όχι μόνο απ’ την αρρώστια, αλλά κι απ’ τη σιωπή που τη βαραίνει.
Τα κορίτσια υπέφεραν ανείπωτα – κι η βοήθεια που έπρεπε να λάβουν, στην Ελλάδα του “Όλα στο μυαλό σου είναι” δεν ήρθε ποτέ».
Ας ελπίσουμε μόνο πως κάποια στιγμή, πολύ σύντομα, θα γίνει κοινή συνισταμένη όλων μας πόσο σημαντικό είναι να μαθαίνουν οι γονείς να αναγνωρίζουν τα σημάδια ψυχικής ασθένειας, δική τους ή των παιδιών τους, και μαζί να έχουν πού να απευθυνθούν για να αντιμετωπίσουν κάτι που επιτέλους πρέπει να πάψουμε ως κοινωνία να αντιλαμβανόμαστε ως λόγο ντροπής, ενώ είναι αυτό που λέει ο ορισμός: Ασθένεια. Μαζί και πόσο σημαντικό είναι να ενισχυθούν οικονομικά και πρακτικά οι δημόσιες δομές ψυχικής υγείας, αντί να κλείνουν ή να υπολειτουργούν όπως συμβαίνει δυστυχώς κατά κόρον τα τελευταία χρόνια.