Πορνό ο Μοντιλιάνι; Δε νομίζω Γιάννη...
Επικαιρότητα

Πορνό ο Μοντιλιάνι; Δε νομίζω Γιάννη…

Μια ανοιχτή επιστολή στο στέλεχος και πολιτευτή της Νέας Δημοκρατίας, κ. Γιάννη Καλλιάνο, που μπέρδεψε την τσόντα με την Τζοκόντα.

Αγαπητέ κύριε Καλλιάνε,

Παρότι είναι γνωστό πως το Facebook αποτελεί πεδίο δόξης λαμπρόν για πολιτική προβολή, πολιτική κριτική και ενίοτε πολιτικό κανιβαλισμό των αντιπάλων, αλήθεια είναι επίσης πως -πάνω στην ατέρμονα προσπάθεια της άγρας likes και εντυπώσεων- την έχουν πατήσει κατά καιρούς ακόμα και οι αξιότεροι.

Δεν το ήθελαν. Παρερμήνευσαν. Ή ήταν βιαστικοί στην κρίση τους. Ή άφρονες. Ή άσχετοι με το θέμα με το οποίο καταπιάστηκαν. Ή έβλεπαν πορνογραφία εκεί που οι υπόλοιποι έβλεπαν τέχνη. Κάτι που μας φέρνει σε αυτό σας το ποστ:

Πορνό ο Μοντιλιάνι; Δε νομίζω Γιάννη...

Είναι σκανδαλιστικό για το δημόσιο ήθος να κρέμεται ένας τέτοιος πίνακας πίσω από τον Υπουργό Οικονομικών, την ώρα που αυτός μιλάει; Εάν υπήρχε ακόμα δημόσιο ήθος στη χώρα, και δεν είχε εξαϋλωθεί από την ωμότητα της εποχής, ίσως ναι. Στην παγκόσμια αυτή φάση όπου η εικόνα είναι πιο δυνατή από ποτέ, ίσως ναι.

Στη λογική ότι μια συγκεκριμένη (οπτική) ερμηνεία μιας οποιασδήποτε εικόνας μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αλλοιωθεί το εκπεμπόμενο μήνυμα, ίσως ναι.

Εάν λ.χ. στον εν λόγω πίνακα απεικονιζόταν η Asa Akira εν δράσει ή στη θέση του ήταν μια οθόνη τηλεόρασης που εκείνη την ώρα έπαιζε βίντεο του Brazzers τότε σίγουρα, η «πρόκληση» θα ήταν επαρκώς στοιχειοθετημένη. Εδώ όμως;

Είναι θέμα αισθητικής ή θέμα ηθικής η διαφωνία σας; Το debate για το ποιο από τα δύο είναι αξιακά ανώτερο του άλλου είναι ακόμα ανοικτό κι αν για το πρώτο καθένας έχει τα προσωπικά του κριτήρια (και άρα το προσωπικό του ταβάνι), για το δεύτερο θα σημειώσω μόνο ότι η τελευταία σχετική δημόσια παρέμβαση έγινε ακριβώς έναν αιώνα πριν.

Στις 3 Δεκεμβρίου 1917, ο Μοντιλιάνι έκανε την πρώτη -και μοναδική- ατομική έκθεση με τους πίνακές του, σε γκαλερί του Παρισιού. Η έκθεση έκλεισε μόλις λίγες ώρες μετά την επίσημη έναρξή της, διότι η αστυνομία σκανδαλίστηκε με τις γυμνές απεικονίσεις του. «Αυτές οι γυμνές γυναίκες! Έχουν ηβικό τρίχωμα!», όπως χαρακτηριστικά είπε ένας αξιωματικός της εποχής.

100 χρόνια μετά θαρρώ πως ακόμα και τα τελευταία σταγονίδια αυτού του είδους του πουριτανισμού έχουν εκλείψει και πως ως είδος έχουμε πολιτισμικά προοδεύσει τόσο ώστε στη θέα τέτοιων καλλιτεχνημάτων να αναγνωρίζουμε και να ασχολούμαστε αποκλειστικά με το ταλέντο, την επιρροή των αναγεννησιακών απεικονίσεων της Αφροδίτης στις μορφές και το συναίσθημα που γεννά η θέα τους.

Κι ας ήταν μια τυχαία πόρνη αυτή που πόζαρε στον «καταραμένο Ιταλό».

Κι ας ήταν ο ίδιος ο Μοντιλιάνι ένας «απόβλητος της ζωής», που έπινε αψέντι, κάπνιζε μανιωδώς χασίς, πουλούσε πρόχειρα σκίτσα του για 5 φράγκα στους δρόμους του Παρισιού και πέθανε πριν κλείσει τα 36 του.

Κύριε Καλλιάνε, ακόμα και «καρικατούρα» μπορεί κάποιος να χαρακτηρίσει αυτόν τον πίνακα, αλλά σίγουρα όχι «πορνογραφικό» ή «προκλητικό».

Σε κάθε περίπτωση είναι φτηνό να τον χρησιμοποιεί για πολιτική καπήλευση, βασιζόμενος σ’ ένα συντηρητικό αντανακλαστικό που δεν βρίσκει αξιόλογο δημόσιο καθρέφτισμα εδώ και πολλά χρόνια.

Και ευτυχώς που η δημόσια κατακραυγή δείχνει ότι τουλάχιστον σ’ αυτόν τον τομέα δεν οπισθοδρομούμε ως κοινωνία. Είναι ένας σφυγμός κι αυτός.

Ευχαριστώ για την προσοχή σας.

Υ.Γ. Στην αρχική σας ανάρτηση, προσθέσατε αργότερα ως υστερόγραφο ότι «Ο πίνακας αυτός μπορεί να είναι του Μοντιλιάνι και να έχει τη σημασία του ως έργο τέχνης, αλλά εμένα προσωπικά δεν με ικανοποιεί ως φόντο σε δηλώσεις για την οικονομία της χώρας. Δεν ταιριάζει, πως να το κάνουμε».

Με αφορμή την αναδίπλωση αυτή, ενημερώνω ότι το «επίμαχο» έργο τιτλοφορείται «Nu couché les bras croisés derrière la tête» (σ.σ. Ξαπλωμένο γυμνό με διπλωμένα χέρια πίσω από το κεφάλι της) και εκτίθεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο της Νέας Υόρκης.

Ποιος ξέρει, ίσως αν τον δείτε από κοντά να σας αποκαλυφθεί το θαύμα. Να νιώσετε κι εσείς να σας οδηγάει το «τυφλό κορίτσι» αυτό, το «παιδί του Μοντιλιάνι» και -γιατί όχι;- να το αγαπήσετε όσο «ο δόκιμος κι οι δυο Μαρμαρινοί».