Ο Ιούνιος του 2008 παραμένει ο μήνας που η διεθνής τιμή του πετρελαίου έφτασε σε επίπεδα ρεκόρ που δεν έχουν καταρριφθεί έως σήμερα. Συγκεκριμένα το βαρέλι έφτασε να κοστίζει 139,8 δολάρια. Στην Ελλάδα ωστόσο, το κόστος της αμόλυβδης βενζίνης παρέμεινε κάτω από 1,4 ευρώ το λίτρο, τότε.
Τον Μάρτιο του 2022, το δεύτερο μήνα του πολέμου στην Ουκρανία, η διεθνής τιμή του αργού πετρελαίου προσέγγισε ξανά τα 130 δολάρια το βαρέλι. Για την Ελλάδα, αυτό σήμαινε πρωτοφανείς τιμές καυσίμων στα πρατήρια. Η αμόλυβδη βενζίνη ξεπέρασε τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ το πετρέλαιο κίνησης πλησίασε το 1,6 ευρώ. Στις αρχές καλοκαιριού του 2022 οι τιμές βενζίνης σε κάποια νησιά κυμάνθηκαν ακόμα και μεταξύ 2,3€-2,5€ ανά λίτρο.
Σήμερα, η τιμή του Μπρεντ πετρελαίου έχει ανέβει πάνω από 100 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας αύξηση 42% από την έναρξη του πολέμου. Η τιμή καυσίμων στη χώρα μας τραβάει ξανά την ανηφόρα και αυτή του diesel κίνησης σημειώνει το ένα ρεκόρ μετά το άλλο.
Για την ακρίβεια, ανταγωνίζεται πια τις τιμές της βενζίνης, ξεπερνώντας τα 1,85 ευρώ ανά λίτρο. Κοντά στο 1,90€ είναι η τιμή της βενζίνης, που στα Δωδεκάνησα προσεγγίζει τα 2 ευρώ και στην Ευρυτανία τα 1,95€. Η αύξηση στο diesel είναι 17% από την έναρξη του πολέμου (ήταν κοντά στο 1,570€) και 23,5% από την αρχή της χρονιάς!
Την ίδια ώρα, οι τιμές στην Κύπρο, που βρίσκεται πολύ πιο κοντά στην εμπόλεμη ζώνη, είναι κατά μέσο όρο στο 1,416€ για την αμόλυβδη βενζίνη και 1,562 για το πετρέλαιο κίνησης.
Το εύλογο ερώτημα είναι γιατί με χαμηλότερη διεθνή τιμή πετρελαίου σήμερα πληρώνουμε περισσότερα απ’ ότι το 2008. Φυσικά η απάντηση είναι ότι η φορολογία στα καύσιμα σχεδόν διπλασιάστηκε στην εποχή των μνημονίων. Για την Ελλάδα, η υψηλή φορολογία καυσίμων αποτελεί έκτοτε σημαντική πηγή δημοσίων εσόδων. Ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης (ΕΦΚ) στα καύσιμα έχει αυξηθεί στο διπλάσιο, ενώ ο ΦΠΑ έχει ανέβει από 18% σε 24%.
Στην πράξη αυτό σημαίνει ότι από τα περίπου 1,85 ευρώ που πληρώνει ο καταναλωτής για βενζίνη, τα 1,10 ευρώ είναι ειδικός φόρος κατανάλωσης και περίπου 0,35-0,40 ευρώ είναι ΦΠΑ, δηλαδή σχεδόν το 60% της τελικής τιμής αποτελεί φόρους.
Η Ελλάδα έχει καθορίσει τον ΕΦΚ της βενζίνης στα 0,7 ευρώ/λτ. Στην Κύπρο, το αντίστοιχο νούμερο είναι 0,43 ευρώ/λτ., ενώ ο ΦΠΑ αντιστοιχεί σε 19%. Αν κάνουμε τα μαθηματικά και αφαιρέσουμε Φ.Π.Α και Ε.Φ.Κ η τιμή του λίτρου στην Ελλάδα για την αμόλυβδη βενζίνη βγαίνει περίπου 83 λεπτά, ενώ στην Κύπρο 76 λεπτά.
Πολύ μεγαλύτερη είναι η διαφορά στην τιμή πετρελαίου. Στην Ελλάδα έχουμε περίπου 1,85 και στην Κύπρο έχουμε 1,56 ευρώ ανά λίτρο. Εδώ όμως υπάρχει η εξής διαφοροποίηση. Οι δύο χώρες έχουν σχεδόν τον ίδιο ΕΦΚ (0,41 VS 0,40) για το πετρέλαιο κίνησης. Αυτό σημαίνει ότι αν αφαιρεθούν ΕΦΚ και ΦΠΑ, στην Ελλάδα η τιμή είναι 1.08 λεπτά το λίτρο και στην Κύπρο 91 λεπτά, προκύπτει δηλαδή μία διαφορά 17 λεπτών.
Με λίγα λόγια δεν είναι μόνο η φορολογία που αυξάνει την τιμή στα ύψη. Το ίδιο το προϊόν είναι ακριβότερο στην Ελλάδα. Αυτό που συμπληρώνει την παραδοξότητα είναι ότι η Κύπρος προμηθεύεται καύσιμα από τα ελληνικά διυλιστήρια, συνεπώς υπάρχει και έξτρα κόστος μεταφοράς!