Παρακολουθώντας το (εξαιρετικό) ντοκιμαντέρ του Αλέξη Παπαχέλα, που προβάλλεται σε συνέχειες από την τηλεόραση του ΣΚΑΪ, ένα από τα πράγματα που σου μένουν είναι ο ερασιτεχνισμός που κυριαρχούσε εκείνη την εποχή στην Ελλάδα. Στο πόσο επιπόλαια και άνευ σχεδίου ενεργούσαν οι αρχές ενόσω έψαχναν στοιχεία για την εξάρθρωση της οργάνωσης. Θύμα αυτής της κατάστασης έπεσε και ο Ανδρέας Παπανδρέου…
Συνέβη αμέσως μετά τη δολοφονία του βιομήχανου Δημήτριου Αγγελόπουλου, ηγετική φυσιογνωμία της Χαλυβουργικής, το πρωί της Τρίτης 8 Απριλίου 1986 κι ενώ μόλις είχε βγει από το σπίτι που διέμενε στο Κολωνάκι και κινούταν πεζός στην οδό Κανάρη. Ο Παπανδρέου βρισκόταν τότε, στο πλαίσιο επίσημης επίσκεψης, στην Κίνα. Ο Αγγελόπουλος ήταν φίλος του. Όταν πληροφορήθηκε το δυσάρεστο γεγονός, στο σοκ και στη θλίψη, προστέθηκε η οργή.
Ένα εκρηκτικό «κοκτέιλ» συναισθημάτων που έκανε τον πρωθυπουργό να χάσει τη ψυχραιμία του, την καθαρότητα της σκέψης του. Διψούσε για απαντήσεις, για να βρει τους ενόχους. Κάτι που τον έκανε να αντιδράσει λανθασμένα. Πιστεύοντας τις δήθεν πληροφορίες στενού του συνεργάτη, βιάζεται να δείξει σαν αρχηγό της 17Ν τον Γιάννη Τσεκούρα. Καθηγητή Πανεπιστημίου με σπουδαία ακαδημαϊκή πορεία και παλιού αρχηγού του στρατιωτικού σκέλους του ΠΑΚ (Πανελλήνιο Απελευθερωτικό Κίνημα). Ήτοι της πολιτικής αντιδικτατορικής οργάνωσης που είχε ιδρύσει ο Παπανδρέου στη Στοκχόλμη το 1968 με στόχο την αντίσταση στη Χούντα. Ένας δηλαδή άλλοτε πολύ στενός συνεργάτης του.
Ο Αλέξης Παπαχέλας μίλησε με τον Γιάννη Τσεκούρα για εκείνες τις πολύ δύσκολες γι’ αυτόν στιγμές. «Δεν μπορούσα να φανταστώ πως ο ηγέτης του ΠΑΚ, με τον οποίο είχαμε σχεδόν ταυτόσημη ιδεολογία και απόψεις με χαρακτήρισε εγκέφαλο της 17Ν», τον ακούμε να λέει αρχικά στο ντοκιμαντέρ.
Βρισκόταν στο μάτι του κυκλώνα. Έξω από το σπίτι του γινόταν χαμός από (όχι και τόσο μυστικούς…) πράκτορες που παρακολουθούσαν κάθε του κίνηση. Περισσότερο πάντως ο ίδιος δεν ανησυχούσε γι’ αυτό. Όσο για το τι θα μπορούσε να του κάνει κάποιος από τις οικογένειες των θυμάτων, ψάχνοντας εκδίκηση για εγκλήματα που εκείνος δεν είχε κάνει ποτέ.
Ο Ανδρέας Παπανδρέου και η δήλωση μετάνοιας που δεν έγινε ποτέ…
Φοβόταν. Το καλό είναι πως δεν ήταν μόνος του. Όπως εκμυστηρεύτηκε στον Αλέξη Παπαχέλα, δεν θα ξεχάσει ποτέ ένα τηλεφώνημα. Στις 12 τα μεσάνυχτα. Στην άλλη άκρη της γραμμής ήταν ο Λεωνίδας Κύρκος. Το ιστορικό στέλεχος της Αριστεράς του είπε τα εξής λόγια: «Γιάννη, είμαστε μαζί σου. Να το ξέρεις, μπορεί να σε συλλάβουν, αλλά μην φέρεις καμία αντίρρηση. Θα σου φέρουμε τους καλύτερους νομικούς». Στα δύσκολα, καταπώς σωστά λένε, φαίνονται οι φίλοι…
Γρήγορα φάνηκε ότι όλο αυτό ήταν προϊόν μιας μεγάλης και ατυχέστατης παρεξήγησης. Για παράδειγμα, ένας κίτρινος φάκελος που κατά τη διάρκεια των ερευνών του, οι αρχές είχαν εντοπίσει πως ο Γιάννης Τσεκούρας είχε δώσει σε ένα φίλο του στο Σύνταγμα δεν ήταν προκήρυξη, όπως νόμιζαν. Αλλά στοιχεία με αποδέκτη ένα δικηγόρο για μια υπόθεση που αφορούσε την αδελφή του, η οποία είχε δανείσει χρήματα σε έναν εργολάβο.
Το μεγάλο αυτό λάθος του Ανδρέα Παπανδρέου ως προς τον φερόμενο ως εγκέφαλο της 17Ν πάντα λέρωνε τη συνείδησή του. Κι ας απέφευγε να το παραδεχτεί δημοσίως. Όπως σε μια φορτισμένη, αλλά και άκομψη για να τα λέμε όλα, συνομιλία στη Βουλή με τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη, που τον είχε διαδεχτεί στο μεταξύ στη θέση του πρωθυπουργού. Όταν το όνομα του Γιάννη Τσεκούρα έγινε κεντρικό στοιχείο μεταξύ τους λεκτικής αντιπαράθεσης. «Τον κατονομάσατε ως εγκέφαλο, το υπονοήσατε σαφώς», έλεγε ο αρχηγός της ΝΔ. «Ουδέποτε το είπα», απαντούσε, εμφανώς θυμωμένος, ο ηγέτης του ΠΑΣΟΚ.
Ζήτησε άραγε ποτέ συγνώμη από τον Γιάννη Τσεκούρα; Η απάντηση είναι αρνητική. Με τα (παραπονεμένα) λόγια του άμεσα ενδιαφερόμενου: «Πολύ αργότερα ο γιος του, Αντρίκος μου αποκάλυψε πως ο πατέρας του είπε κάποια στιγμή πως “αδίκησα τον Γιάννη”. Μακάρι να είχε κάνει τη δήλωση ο ίδιος ο Ανδρέας. Θα μου ήταν πολύ χρήσιμη. Δυστυχώς δεν την έκανε…».