«Πέρα από το σημείο αυτό, δεν υπάρχει τίποτα να δεις που να αξίζει περισσότερο από τη ζωή». Η πινακίδα στο δεύτερο λιμανάκι της Λίμνης της Βουλιαγμένης προειδοποιεί τους δύτες: Αυτό δεν είναι ένα μέρος σαν τα άλλα. Εδώ κρύβεται μια ιστορία που εμπεριέχει θάνατο και τραγωδία. Δεν είναι παιχνίδι, δεν είναι πρόκληση. Το υποθαλάσσιο σπήλαιο, γνωστό με την ονομασία «Πηγάδι του Διαβόλου», έχει γίνει συνώνυμο του υγρού τάφου…
Ωστόσο, όχι και τόσο παράδοξα αν σκεφτούμε την ανθρώπινη φύση, είναι αυτό το στοιχείο έντονης επικινδυνότητας, μαζί με την περιέργεια, που έλκει. Αυτό που κάνει αρκετούς να αψηφήσουν τις προειδοποιήσεις, τις απαγορεύσεις, τα κάγκελα που έχει τοποθετήσει εκεί το Λιμενικό. Όσο γραφόντουσαν αυτές οι γραμμές ήταν ακόμα σε εξέλιξη οι έρευνες για τον εντοπισμό ενός 34χρονου δύτη που χάθηκε στην περιοχή…
Τι κάνει το «Πηγάδι του Διαβόλου» τόσο επικίνδυνο; Ένας συνδυασμός ισχυρών ρευμάτων και δαιδαλώδους δομής, ανά σημεία θυμίζει λαβύρινθο και ακόμα και οι πιο έμπειροι μπορεί να χάσουν τον προσανατολισμό τους. Στην αρχή, ο δύτης αντικρίζει το άνοιγμα ενός πηγαδιού, αλλά καθώς κατεβαίνει, κατανοεί πως αυτή είναι μόνο η αρχή κάτι πολύ μεγάλου. Μιας υποθαλάσσιας σήραγγας που οδηγεί σε σπήλαιο άγνωστης έκτασης. Κανείς δεν ξέρει πού τελειώνει όλο αυτό και τι βρίσκεται παραπέρα, η χαρτογράφηση έχει φτάσει ως τα 145 μέτρα μήκος.
Μία από τις ιδιαιτερότητες του σπηλαίου είναι η διαρκής εισροή υδάτων, καθόλη τη διάρκεια του έτους. Χαρακτηριστικό της έντασης του φαινόμενου είναι πως οι φυσαλίδες από την εκπνοή των δυτών παρασύρονται στα έγκατα του σπηλαίου αντί να ταξιδεύουν προς την επιφάνεια όπως συμβαίνει υπό νορμάλ συνθήκες.
Λίμνη Βουλιαγμένης: Πώς έγινε η τραγωδία με τους 3 Αμερικανούς δύτες
Στις ιστορίες για το «Πηγάδι του Διαβόλου», αυτή που θα έρχεται πάντα πρώτη στο μυαλό είναι αυτή με τους 3 Αμερικανούς. Συνέβη τον Σεπτέμβριο του 1978. Δύο στρατιωτικοί της τότε βάσης του Ελληνικού, ο 32χρονος λοχίας Ντόναλντ Μίσαντ και ο 21χρονος σμηνίτης Μαρκ Γκράνφορντ καθώς και η 20χρονη αδελφή του τελευταίου, Τζόαν έμελλε να χάσουν τη ζωή τους ενώ επιχείρησαν εξερεύνηση στο υποβρύχιο τούνελ.
Οι έρευνες για τον εντοπισμό τους υπήρξαν εντατικές σε διάφορες χρονικές στιγμές, αλλά άκαρπες. Μάλιστα σε μια εξ αυτών, το 1990, έχασε τη ζωή του και ένας Έλληνας δύτης, ο Παναγιώτης Τζωρτζάτος. Θα περνούσαν τελικά κοντά 30 χρόνια, χρειάστηκε συγκεκριμένα να φτάσουμε στο 2007, προκειμένου να εντοπιστούν τα οστά τους και να μπει έτσι ένα τέλος σε αυτή την τραγωδία. Οι σκελετοί τους βρέθηκαν μέσα στις φόρμες και τον εξοπλισμό τους, σφηνωμένοι σε σχισμές του τούνελ σε διαφορετικά σημεία, 50 και πλέον μέτρα από την είσοδο. Η φιάλη ήταν καλυμμένη με όστρακα αλλά εντός της υπήρχε ακόμη αέρας. Κάτι που φανερώνει ότι ο κάτοχός της δεν πέθανε πιθανότατα από πνιγμό, αλλά από κάτι άλλο, άγνωστο τι.
Μία από τις εικασίες που υπάρχουν είναι πως η αιτία του κακού ήταν πως δημιουργήθηκε ισχυρό βεντούρι, το οποίο και παρέσυρε τους δύτες στο εσωτερικό. Τι εστί «βεντούρι»; Το φυσικό φαινόμενο της μείωσης της πίεσης ενός ρευστού η οποία προκαλείται από την διέλευση του ρευστού μέσω ενός περιορισμένου τμήματος ενός σωλήνα.
Είναι ο λόγος που μια περιοχή με ορμητική ροή νερού, όπως η συγκεκριμένη στη Λίμνη, μπορεί να γίνει θανάσιμη παγίδα. Το «Πηγάδι του Διαβόλου» έχει δαιδαλώδεις διαδρόμους που σε ορισμένα σημεία στενεύουν απότομα. Καθώς τεράστιες μάζες νερού περνάνε από αυτά τα στενά σημεία, η ταχύτητα του ρεύματος αυξάνεται κατακόρυφα. Οπότε είναι πιθανόν ένας δύτης που πλησιάζει σε τέτοιο σημείο να «ρουφηχτεί» ακαριαία προς το εσωτερικό. Η δύναμη του νερού είναι τόσο μεγάλη που είναι αδύνατο να κολυμπήσει κάποιος αντίθετα για να βγει, ενώ η θολούρα λόγω ανατάραξης του βυθού προκαλεί πλήρη απώλεια προσανατολισμού.
Στην περίπτωση συνεπώς των Αμερικανών το 1978, είναι πιθανό ότι ένα τέτοιο ρεύμα τους ώθησε βαθύτερα στο σπήλαιο, σε σημεία που δεν είχαν την εκπαίδευση ή τον εξοπλισμό να διαχειριστούν. Με αποτέλεσμα το θάνατό τους…
*Οι φωτογραφίες προέρχονται από την ιστοσελίδα Grafas Diving