Με τις όποιες ενστάσεις μπορεί να έχει κανείς, ντοκιμαντέρ όπως το «Στο Χιλιοστό», που μόλις έκανε πρεμιέρα στον ΣΚΑΪ, ή αυτό του Αλέξη Παπαχέλα για την 17 Νοέμβρη που είχε προηγηθεί αμέσως νωρίτερα, πάνε μπροστά συνολικά το προϊόν που ονομάζουμε «ελληνική τηλεόραση», περικλείοντας τιμή στην ερευνητική δημοσιογραφία. Φαίνεται (και) από τις αντιδράσεις που προκαλούνται, το πώς γεννάται και φουντώνει συζήτηση περί θεμάτων που εξ ορισμού είναι ακανθώδη και δύσκολα προς προσέγγιση λόγω πόλωσης αλλά και προσφάτου χρονικού πλαισίου.
Για να βγει αυτή η δουλειά στον αέρα, η Ελένη Βαρβιτσιώτη και η Βικτώρια Δενδρινού βασίστηκαν στο βιβλίο τους με τίτλο «Η Τελευταία Μπλόφα» που αφηγείται τα γεγονότα του 2015 όπως τα βίωσαν τον καιρό εκείνο, ούσες ανταποκρίτριες στις Βρυξέλλες. Δεν έχουμε να κάνουμε με κάποιου είδους απευθείας μεταφορά του γραπτού υλικού στην οθόνη. Είναι αισθητά πιο φρέσκο αυτό που προκύπτει, διανθισμένο με τη δύναμη της εικόνας, αλλά και συνεντεύξεις των πρωταγωνιστών της περιόδου, μιας εκ των πιο ταραγμένων διπλωματικά στην ιστορία της πατρίδας μας.
Βλέπουμε συνεπώς να μιλούν on camera άνθρωποι-κλειδιά στις τότε εξελίξεις, Έλληνες και ξένοι, όπως ο Γερούν Ντάισελμπλουμ, ο Τόμας Βίζερ, ο Γιώργος Σταθάκης, ο Νίκος Παππάς. Κάποιοι άλλοι προσκλήθηκαν από τις δύο δημοσιογράφους να καταθέσουν τη δική τους οπτική των πραγμάτων, όμως το αρνήθηκαν. Αναφερόμαστε στον Γιάνη Βαρουφάκη και κυρίως στον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος μάλιστα έδωσε στη δημοσιότητα τις αιτίες που είπε «όχι», κάνοντας λόγο μεταξύ άλλων για στοχοποίηση, διαστρέβλωση γεγονότων και απόπειρα δολοφονίας χαρακτήρα.
Το πλήρες κείμενο της εξήγησης που έδωσε ο πρώην πρωθυπουργός μπορείτε να το διαβάσετε παρακάτω:
Με αφορμή την προαναγγελία ενός ντοκιμαντέρ από τον τηλεοπτικό σταθμό ΣΚΑΙ για το 2015, ρωτάνε πολλοί αν κλήθηκα και αν θα συμμετάσχω.
Προφανώς και κλήθηκα και προφανώς αρνήθηκα…
Δίνω σήμερα στη δημοσιότητα την απαντητική μου επιστολή στην ευγενική τους πρόσκληση, για να… pic.twitter.com/ImBsg8xqfY
— Αλέξης Τσίπρας – Alexis Tsipras (@atsipras) May 3, 2026
Κι εδώ η απάντηση που του έδωσε το δίδυμο Βαρβιτσιώτη-Δενδρινού:
«Αγαπητέ κ. Τσίπρα,
Η επιλογή σας να μην μετέχετε στο ντοκιμαντέρ του ΣΚΑΪ “Στο Χιλιοστό” που στηρίζεται αποκλειστικά στις μαρτυρίες των πρωταγωνιστών των γεγονότων του 2015 -Ελλήνων και ξένων πολιτικών και τεχνοκρατών-, δημοσιογραφικά μας θλίβει, ενώ μας εκπλήσσει και ο λόγος που επικαλείστε.
Δεν γνωρίζουμε αν έχετε διαβάσει το βιβλίο μας “Η Τελευταία Μπλόφα” το οποίο αποτέλεσε την αφορμή της δημιουργίας του ντοκιμαντέρ, αλλά σε καμία από τις 399 σελίδες του δεν υπάρχει οποιαδήποτε συσχέτιση -είτε άμεση είτε έμμεση- της υπογραφής της Συμφωνίας των Πρεσπών με τη μη περικοπή των συντάξεων.
Η άρνηση σας επομένως στηρίζεται σε έναν ισχυρισμό ο οποίος υπήρχε στην δημόσια πολιτική αντιπαράθεση πολύ πριν την συγγραφή του βιβλίου αλλά ουδέποτε υιοθετήθηκε από εμάς, ούτε και προέκυψε από την δική μας δημοσιογραφική έρευνα.
Σε κάθε περίπτωση θα θέλαμε να σας ενημερώσουμε ότι το ντοκιμαντέρ μας βασίζεται αποκλειστικά σε επώνυμες πλέον μαρτυρίες των πρωταγωνιστών της εποχής -μεταξύ των οποίων και πολλών υπουργών της πρώτης κυβέρνησής σας.
Και με αυτό το δεδομένο ο ΣΚΑΪ εξυπακούεται ότι είναι πάντα ανοιχτός να σας φιλοξενήσει, οποτεδήποτε εσείς το επιλέξετε, είτε στη διάρκεια προβολής του ντοκιμαντέρ, είτε μετά την ολοκλήρωσή του»
Σε τελική ανάλυση ωστόσο, πέρα από τον μιντιακό ντόρο που δημιουργούν, αυτά τα «όχι» δεν επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό την ουσία. Με την έννοια πως ο Αλέξης Τσίπρας έχει καταθέσει τη δική του οπτική για τα γεγονότα του 2015, εκτενώς μάλιστα μέσα από το βιβλίο του, «Ιθάκη». Το ίδιο έχει κάνει επανειλημμένως και ο Γιάνης Βαρουφάκης, ο οποίος επίσης έχει συγγράψει βιβλίο για εκείνη την περίοδο («Ανίκητοι Ηττημένοι»).
Το ζητούμενο δεν είναι αν το «Στο Χιλιοστό» παρουσιάζει την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ως μια ομάδα μαθητευόμενων μάγων. Ξέρουμε πολύ καλά τι ήταν, δεν περιμένουμε να το μάθουμε τώρα. Αυτό που αναμένουμε όμως, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον και ζέση, είναι να δούμε είναι το αν το ντοκιμαντέρ θα ρίξει φως και στην άλλη πλευρά της ιστορίας. Το κατά πόσο δηλαδή ήταν σωστό το πρόγραμμα των θεσμών (ή τρόικας, δεν θα τα χαλάσουμε εκεί) ή αν τελικά απλώς οι «απ’ έξω» αντιμετώπισαν την Ελλάδα ως πειραματόζωο με ένα μνημόνιο που ήταν περισσότερο τιμωρητικό επειδή «σήκωσε μπαϊράκι αντίστασης» παρά πρόγραμμα εξυγίανσης.
Εάν δηλαδή, για να δανειστούμε τον τίτλο του 1ου επεισοδίου του ντοκιμαντέρ, βρήκαν αυτόν που «κολυμπούσε γυμνός» όταν υποχώρησε η παλίρροια και έπρεπε να τον μετατρέψουν στο απόλυτο παράδειγμα προς αποφυγή για όποιον τυχόν είχε παρόμοιες τάσεις ή εμπνεύσεις.
Το 2015 ήταν τόσο έντονο και είναι ακόμα πολύ πρόσφατο στις ζωές όλων μας για να το έχουμε προσπεράσει. Πόσο μάλλον όταν οι συνέπειες του μας ακολουθούν σταθερά έστω και μειωμένες σε ένταση. Είναι πολύ καλό, ως και απαραίτητο, που φωτίζονται πτυχές της ιστορίας με τον τρόπο που το κάνει το «Στο Χιλιοστό» ενώ το γεγονός πως, σύμφωνα με τις επίσημες μετρήσεις, το παρακολουθήσαν 1.286.995 τηλεθεατές δείχνει το ενδιαφέρον που προκάλεσε. Αλλά για να κάνει πραγματικά τη διαφορά θα πρέπει να φτάσει σε ένα βάθος ανάλυσης που δεν ξέρουμε αν μπορεί ή αν θέλει να πάει. Αναμένουμε. Με το 2ο επεισόδιο να είναι προγραμματισμένο για τη Δευτέρα 11 Μαΐου στις 21.00.