Το πιθανότερο είναι πως θα το έχεις ήδη δει, μάθει. Ράδιο Αρβύλα και ΑΝΤ1 είχαμε. Δεν θα έχουμε. Έπεσαν οι τίτλοι τέλους και κάπως έτσι μια από τις μακροβιότερες εκπομπές στην ιστορία της ελληνικής τηλεόρασης δεν θα συνεχίσει την παρουσία της στον τηλεοπτικό σταθμό με τον οποίο ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη – ίδωμεν αν θα «προσγειωθεί» κάπου αλλού ή that was all folks.
Μα, για φαντάσου, αυτό δεν είναι καν το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της υπόθεσης. Το ζουμί βρίσκεται στο «αποχωρούμε αποκλειστικά και μόνο για λόγους αρχής» που αναγράφεται εντός της ανακοίνωσης της ομάδας της εκπομπής. Με άλλα λόγια, το διαζύγιο δεν ήταν ακριβώς βελούδινο. Κάτι έντονο συνέβη στο παρασκήνιο. Διαφωνία ως προς το περιεχόμενο και το ύφος; Πίεση από το σταθμό να σταματήσει η κριτική προς ορισμένα πολιτικά πρόσωπα ή να «λειανθούν γωνίες»; Μόνο υποθέσεις μπορούμε να κάνουμε τούτη την ώρα και με βάση αυτά που έχουμε στα χέρια μας, αλλά δεν είναι δα και αβάσιμο να σκέφτεται κανείς έτσι. Ίσα ίσα.
Κι εδώ έρχεται το νο1 προβληματικό στοιχείο αυτής της εξέλιξης. Κανείς δεν είναι υποχρεωμένος προφανώς να γουστάρει τον Αντώνη Κανάκη και τους συνεργάτες του. Το πώς τα λένε, το τι λένε. Μα το θέμα είναι πιο σημαντικό από το εάν ταιριάζει στα γούστα μας, εάν το θεωρούμε λαϊκίστικο ή καφενειακό ή ξεπερασμένο. Βασικά, το θέμα αρχίζει και τελειώνει σε μια ερώτηση: Αντέχει η σημερινή τηλεόραση τη σάτιρα; Ή τη θέλει μεν, αλλά «ευνουχισμένη» και μέσα σε στενά προκαθορισμένα από την ίδια, όρια;
Μάλλον η απάντηση είναι προφανής. Σε μια εποχή που ούτως ή άλλως η κωμωδία, η σάτιρα υποφέρουν και ψάχνουν να βρουν προσανατολισμό, φρεσκάδα, τόλμη και πρωτοπορία, ένα μέσο αλλοτινής εποχής, όπως η τηλεόραση, είναι αναμενόμενο να κοιτάξει πάνω από όλα πώς θα αποφύγει την πρόκληση προκειμένου να μην ρισκάρει να δυσαρεστήσει μια πελατεία που ολοένα βαίνει μειουμένη, αφού τα νέα (social) media έχουν πάρει την πρωτοκαθεδρία.
Ξαναλέμε: Το θέμα δεν είναι ο Αντώνης Κανάκης και το Ράδιο Αρβύλα. Το θέμα είναι πως οι εκπομπές αυτού του τύπου όλο και περισσότερο μοιάζει αδύνατο να σταθούν στο διαμορφωθέν τηλεοπτικό σκηνικό. Εκτός και αν είναι «εντός πλαισίου», αν δηλαδή συμμορφώνονται με συγκεκριμένες απαιτήσεις και περιστάσεις. Έλα όμως που τότε δεν είναι σατιρικές. Είναι στρατευμένες.
Μακάρι να ‘χαμε περισσότερα σατιρικά προϊόντα να δούμε στην ελληνική TV, να ξεχωρίσουμε, να διαφωνήσουμε. Ακόμα και για να τσαντιστούμε που λέει ο λόγος. Θα σήμαινε ότι κάτι κινείται, ότι δεν είμαστε σε κατάσταση νιρβάνας και αποχαύνωσης ως κοινωνία. Ο πλουραλισμός είναι το ζητούμενο, αυτό(ς) κινδυνεύει, η κριτική σκέψη. Στο όνομα της (πολιτικής) ορθότητας, χάθηκε η τόλμη του «ενοχλώ». Την όποια εξουσία, τα όποια συμφέροντα, τα όποια δεδομένα. Αντ’ αυτού ομοιομορφία, ρουτίνα. Τόσο όσο. Σε φάση «κοιτάμε αλλά δεν αγγίζουμε».
Το Ράδιο Αρβύλα επί μακρόν υπήρξε καινοτόμο, ξεχωριστό, με παλμό, ένταση και πλάκα. Σημείο αναφοράς. Προϊόντος του χρόνου έφθινε, λίγο λίγο και σταδιακά πολύ. Οπότε ίσως καλώς να σταματά την πορεία του – αν μας ρωτάτε μάλλον έκανε τον κύκλο του τηλεοπτικά αλλά προφανώς και αυτή είναι απλά η άποψή μας. Υπάρχει όμως χώρος να προκύψει το επόμενο «Ράδιο Άρβυλα»; Αν απάντησες θετικά, ζηλεύουμε την αισιοδοξία σου…