Στους γεωπολιτικούς ανταγωνισμούς υπάρχουν ορισμένα μοτίβα που με τη σειρά τους παράγουν συσχετισμούς, δυναμικές και συμμαχίες. Για παράδειγμα, όταν ένα δυνατό κράτος συνορεύει με ένα αδύναμο, το δεύτερο υποτάσεται στη βούληση του πρώτου και γίνεται παράρτημά του. Αυτονόητα, ένα αίσθημα αντίδρασης και μίσους απέναντι στον άτυπο κατακτητή εκφράζεται από τη μεριά του λαού του μικρού κράτους και κυβερνήσεις με πρόγραμμα αυτοτέλειας και αντίστασης στην εξάρτηση από τον δυνατό γείτονα αρχίζουν και κερδίζουν έδαφος. Φυσικά, αυτές οι τελευταίες, για να αποτελούν πραγματικές και όχι ουτοπικές πολιτικές λύσεις συνεργάζονται με τους μεγάλους ανταγωνιστές των ισχυρών γειτόνων τους.
Κάπως έτσι, για παράδειγμα, η Βενεζουέλα υπήρξε για χρόνια μια χώρα με κυβερνήσεις που εξέφραζαν ένα βαθύ αντι-ΗΠΑ αίσθημα και ταυτόχρονα μια χώρα που αποτελούσε το «πάτημα» της Ρωσίας και της Κίνας δίπλα από τις ΗΠΑ. Αντίστοιχα, μια τέτοια σχέση είχαν οι ΗΠΑ με την Ουκρανία, χώρα που με τη σειρά της επιχειρούσε μέσω αυτής της συμμαχίας να μην είναι η υποταγμένη στην μεγάλη Ρωσία, που ξεδιπλωνόταν ακριβώς δίπλα της.
Ο πόλεμος που εξαπέλυσε η Ρωσία στην Ουκρανία το 2022 υπήρξε το δυνάμωμα της έντασης ενός ανταγωνισμού που υπήρχε εκ των προτέρων και ταυτόχρονα, ο λόγος για την εξάπλωση ενός γενικευμένου φόβου πως οι αλυσιδωτές αντιδράσεις που θα προκαλέσει μπορεί και να οδηγήσουν σε μια πολεμική σύρραξη παγκόσμιας κλίμακας. Οι κάτοχοι αυτών των φόβων μάλλον είδαν με ανακούφιση τον Ντόναλντ Τραμπ, τις τελευταίες μέρες του 2025, πρώτα να συνομιλεί με τον πρόεδρο της Ρωσίας, στη συνέχεια να συναντιέται με τον πρόεδρο της Ουκρανίας και τελικά, να λέει με περηφάνεια πως μάλλον υπήρξε ο τέλειος διαμεσολαβητής για την ειρήνη ανάμεσα στις δυο χώρες.
Είναι φυσικό μια τέτοια είδηση να εκλαμβάνεται με ανακούφιση. Ακόμα και παρά το γεγονός ότι η συμφωνία ειρήνης για την οποία οι ΗΠΑ κορδώνονται πως έχουν βάλει το χέρι τους δεν βρίσκει τις δύο πλευρές το ίδιο ικανοποιημένες αλλά τη Ρωσία πέρα για πέρα ευνοημένη. Και είναι φυσικό γιατί είναι προτιμότερη μια τέτοιου τύπου αδικία παρά η συνέχιση του πολέμου ή η επέκταση του και σε άλλα μέρη του πλανητή. Και όμως: ο ίδιος Ντόναλντ Τραμπ που έκλεισε τη χρονιά ως επίδοξος ειρηνοποιός, άνοιξε την επόμενη ως ένας αυταρχικός δικτάτορας που κουρελιάζει με τις πράξεις του κάθε διεθνή κανόνα δικαίου και επιβάλει τη δύναμη του ισχυρού.
Είναι προφανές πως η απαγωγή του Μαδούρο, πράξη που φέρνει στον νου ψυχροπολεμικές εποχές και αμερικανοκινούμενα πραξικοπήματα σε χώρες με σοβιετική επιρροή, δεν μπορεί να δικαιολογηθεί στο μυαλό κανενός με βάση την επίσημη εξήγηση των ΗΠΑ πως η κυβέρνηση πριμοδοτεί εμπόριο ναρκωτικών από τη Βενεζουέλα στις ΗΠΑ. Ο ίδιος ο Τραμπ άλλωστε φρόντισε να κάνει ξεκάθαρο πως επόμενη κίνηση των ΗΠΑ είναι να εκμεταλλευτούν προς όφελώς τους τις πετρελαϊκές πηγές της Βενεζουέλας.
Το ειρηνευτικό πλάνο για τον πόλεμο Ουκρανίας-Ρωσίας με την τελευταία να βγαίνει χαρούμενη στη μοιρασιά προφανώς δεν ήταν… τσάμπα ούτε ο Τραμπ οδήγησε εκεί την κατάσταση επειδή είναι οπαδός της ειρήνης. Επί της ουσίας, οι δυο υπερδυνάμεις ξαναμοιράζουν τις σφαίρες επιρροής τους: η Ουκρανία προτεκτοράτο της Ρωσίας, η Βενεζουέλα προτεκτοράτο των ΗΠΑ.
Είναι θέμα χρόνου σε αυτή τη νέα μοιρασιά να μπει και η Κίνα σύντομα. Ο νέος κόσμος άλλωστε θα είναι τριπολικός: Κίνα, ΗΠΑ, Ρωσία και οι σφαίρες επιρροής τους. Η «νέα Γιάλτα» είναι γεγονός και τουλάχιστον δεν προέκυψε έπειτα από έναν ακόμα παγκόσμιο πόλεμο. Ή μήπως όχι; Εξαρτάται από το πως το κοιτάει κανείς…