Η μεγάλη δυστυχία με την πολιτική συζήτηση στην Ελλάδα και ειδικά, εκείνη τη μορφή της που έχει να κάνει με τις εκλογές, είναι πως συνήθως είναι ελάχιστα… πολιτική. Δεν χρειάζεται να κρυβόμαστε: από το σύνολο του εκλογικού σώματος είναι μόνο μια μειοψηφία που ψηφίζει με ιδεολογικά κριτήρια και συνήθως θα τη συναντήσουμε είτε στο ΚΚΕ (και γενικότερα στην Αριστερά) είτε -δυστυχώς- στην ακροδεξιά. Για τη λεγόμενη «κυβερνητική» ψήφο από την άλλη, σπανίως τα κριτήρια είναι αμιγώς πολιτικά.
Για την ακρίβεια, τα κριτήρια είναι είτε φυσιογνωμικά -μας αρέσει η παρουσία του Τσίπρα και μας την δίνει το στιλ του Μητσοτάκη ή το ανάποδο- είτε συμφεροντολογικά, κοινώς το κίνητρο είναι που θα βολευτούμε, κουλτούρα που απογειώθηκε στις ένδοξες μέρες του δικομματισμού και αποτελεί μάλλον το βασικό λόγο που αυτός πλέον αδυνατεί να ανασυγκροτηθεί.
Ο βασικός λόγος αυτής της τάσης είναι το ότι σε γενικές γραμμές, ελάχιστοι από εκείνους που καλούνται να αποφασίσουν για το ποιος θα κυβερνήσει πιστεύει στα αλήθεια πως η ουσία των κυβερνητικών πολιτικών μπορεί να αλλάξει τόσο καθοριστικά ανάλογα με το ποια θα είναι η κυβέρνηση. Την τελευταία φορά άλλωστε που μια κυβέρνηση εκλέχθηκε ακριβώς επειδή έπεισε τον κόσμο πως μια άλλη κυβερνητική πολιτική είναι εφικτή, εν τέλει το αφήγημα περί «μη εναλλακτικής» ενισχύθηκε πανηγυρικά: ο ΣΥΡΙΖΑ το 2015 τελικά έκανε το βασικό που διατεινόταν πως δεν θα κάνει, διατήρησε δηλαδή τα Μνημόνια.
Αυτό ακριβώς είναι και το μεγαλύτερο «αγκάθι» της επιστροφής του Αλέξη Τσίπρα στην πολιτική σκηνή: μπορεί να πείσει πραγματικά ότι είναι ο κομηστής μιας νέας πολιτικής πρότασης; Η Κεντροαριστερά στο σύνολό της πάντως, έχει αποτύχει να το κάνει όλα αυτά τα χρόνια της απόλυτης ηγεμονίας της Νέας Δημοκρατίας.
Η λάμψη του Τσίπρα είναι δεδομένη, τα επικοινωνιακά του χαρίσματα επίσης. Η ικανότητά του να σηκώνει συζήτηση γύρω από το όνομά του αναμφισβήτητη: ακόμα και το όνομα του καινούριου του κόμματος είναι φτιαγμένο για να πληροί τον κανόνα πως κάθε είδος δημοσιότητας, ακόμα και η αρνητική, είναι καλοδεχούμενη. Αισθητικά, το event παρουσίασης του νέου κόμματος στο Θησείο έβγαζε μια φρεσκάδα, εν γένει η επαναφορά του Τσίπρα -τμήμα της οποίας ήταν και η προώθηση του βιβλίου του- μόνο από πρωτοτυπία δεν πάσχει.
Όλα αυτά δεν είναι απλά αλλά το στοίχημα είναι άλλο: μια κοινωνία που έχει αποδεχθεί πως δεν υπάρχει εναλλακτική μπορεί να πειστεί για το αντίθετο; Σε αυτόν τον τομέα, ο Τσίπρας μοιάζει όχι απλά αδύναμος να απαντήσει αλλά ταυτόχρονα και απρόθυμος να προσπαθήσει. Το περιεχόμενο των πολιτικών του εξαγγελιών είναι ένα μείγμα όλων των κλισέ κοινής αποδοχής που ούτε ο πιο φανατικός νεοδημοκράτης θα αμφισβητούσε.
Ναι, ο Τσίπρας μπορεί να «πουλήσει» πως η σκανδαλολογία που γιγαντώνεται με αυτή την κυβέρνηση είναι ένα στοιχείο που δεν θα συνοδεύει μια δική του κυβέρνηση. Και η εξουσιαστική υπεροψία που ορισμένα κεντρικά στελέχη της Νέας Δημοκρατίας δεν νιώθουν καν την ανάγκη να κρύψουν με αποτέλεσμα να εκνευρίζεται κόσμος και κοσμάκης, δεν έχει καμία σχέση με το δικό του ύφος. Όμως αυτά είναι «κερασάκια», η τούρτα είναι που λείπει: αν ο κόσμος ψήφιζε με αυτά ως εκλογικά κριτήρια θα βρισκόμασταν ήδη σε προελογική περίοδο αλλά -δυστυχώς για τον Τσίπρα- δεν είναι αυτά τα κριτήρια.
Η αλήθεια πάντως είναι πως ο αναμφισβήτητος ηγέτης της Κεντροαριστεράς έχει ένα βασικό «μαξιλαράκι»: κανείς δεν περιμένει στα σοβαρά από αυτόν να ρίξει τον Μητσοτάκη. Η δεύτερη θέση στις εκλογές θα πανηγυριστεί σαν νίκη από το πιστό κοινό του γιατί θα σημάνει την επί της ουσίας συγκρότηση ενός νέου κυβερνητικού πόλου που θα τολμήσει το κυβερνητικό άλμα στις μεθεπόμενες εκλογές. Για να γίνει αυτό όμως θα πρέπει σε ένα βάθος χρόνου το κοινό αυτό να διευρυνθεί. Τα πρώτα δείγματα δείχνουν πως ο Τσίπρας ξέρει να συσπειρώνει τον χώρο του καλύτερα από τον καθένα και για την ώρα αυτό (του) αρκεί. Μετά όμως αρχίζουν τα δύσκολα.