Πες μου πως βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο χωρίς να μου πεις ότι… βρισκόμαστε σε προεκλογική περίοδο ή αλλιώς μια μέρα από τη (νέα) ζωή που διάγει ο Αλέξης Τσίπρας, τώρα που η επιχείρηση του προσωπικού του rebranding πέρασε στο πιο κρίσιμο της στάδιο. Ο πρώην πρωθυπουργός παρουσίασε τις βασικές προγραμματικές προτεραιότητες της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης (ΕΛΑΣ) κατά τη διάρκεια του 7ου OT FORUM και μύρισε… κάλπη. Μέσα από πέντε παρεμβάσεις που, σύμφωνα με όσα υποστήριξε, μπορούν να βελτιώσουν άμεσα την καθημερινότητα των πολιτών και αφορούν τις μετακινήσεις, το κόστος ενέργειας, τη στεγαστική κρίση, την εκπαίδευση και την ενίσχυση των αποδοχών σε υγεία και παιδεία.
Ανοίγει διάφορα θέματα προς ανάλυση όλη αυτή η συζήτηση και αυτό από μόνο του είναι θετικό, οφείλουμε να το παραδεχτούμε. Μόνο που γεννώνται και βαθύτεροι προβληματισμοί. Ειδικά απομονώνοντας ένα πολύ συγκεκριμένο κομμάτι εξ όσων είπε ο Αλέξης Τσίπρας και το οποίο αφορά την υπόσχεση που έδωσε για δωρεάν μετακινήσεις αν γίνει ξανά κάτοικος Μαξίμου.
Αναπαράγουμε τη συλλογιστική του, προκειμένου να δείτε και τα επιχειρήματά του: «Στόχος μας είναι να κάνουμε δημόσιο δωρεάν δικαίωμα τη μετακίνηση στα μέσα μαζικής μεταφοράς στα μεγάλα αστικά κέντρα, σε όλους τους πολίτες του λεκανοπεδίου Αττικής, της Θεσσαλονίκης, εκεί όπου έχουμε δημόσιες αστικές συγκοινωνίες, σε όλους. Σε όλους πλην των τουριστών. Αυτό έχει ένα δημοσιονομικό κόστος γύρω στα 200-250 εκατομμύρια για Αθήνα και Θεσσαλονίκη, είναι χαμηλό. Είναι σχεδόν το ένα τέταρτο των διάφορων pass που δίνει ο κ. Μητσοτάκης και έχει πολλαπλή αναπτυξιακή και κοινωνική αξία. Μειώνεται έτσι το κόστος μετακίνησης για τα λαϊκά στρώματα. Γιατί ποιοι μετακινούνται με μετρό, λεωφορεία; Νέοι και λαϊκά στρώματα που δίνουν 80 ευρώ το μήνα. Δεν είναι μικρό ποσό και ταυτόχρονα είναι και ένα μέτρο φιλικό προς το περιβάλλον. Μειώνει την κίνηση, τονώνει τη ζήτηση στις συνοικίες, τις αγορές».
Οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα
Το «δωρεάν για όλους» είναι όντως πολύ ελκυστικό ως άκουσμα. Μήπως όμως στην πραγματικότητα δεν κάνει τίποτα παραπάνω από το να συντηρεί παλαιοκομματικές, ρουσφετολογικές καταστάσεις; Να αναβιώνει την εποχή του «Τσοβόλα δώστα όλα» που, μην κρυβόμαστε, δεν ήταν δα και η καλύτερη μας ως χώρα, ως αποτύπωμα σε νοοτροπίες και πρακτικές.
Γιατί, στα μάτια μας, πολύ πιο σημαντικό από το «τσάμπα» είναι να βελτιώσεις, αισθητά και καίρια, την ποιότητα του παρεχόμενου προϊόντος. Δεν είναι προτιμότερο να πληρώνουμε μεν, αλλά να έχουμε στάνταρ εξαιρετικές συγκοινωνίες; Με επαρκή καθημερινό αριθμό δρομολόγιων, καλοσυντηρημένα και υπερσύγχρονα μέσα μεταφοράς, υψηλό αίσθημα ασφάλειας και καλά αμειβόμενους υπαλλήλους (μαζί και περισσότερους από όσους είναι σήμερα, καθώς υπάρχει σαφής έλλειψη έμψυχου δυναμικού); Ως σύνθημα το «δωρεάν» χτυπάει ωραία στο αυτί. Αλλά πόσο αληθινό είναι; Από κάπου αλλού θα πρέπει να βρεθούν τα λεφτά που θα λείψουν, άρα πάλι από την τσέπη μας, αφού μιλάμε για κρατικό έξοδο.
Ελλοχεύουν κι άλλοι κίνδυνοι: Όταν ένα αγαθό παρέχεται εντελώς δωρεάν, οι χρήστες τείνουν να μην το σέβονται, δείτε τι γίνεται με τα ηλεκτρικά πατίνια που τα παρατάνε δεξιά-αριστερά όταν δεν τα σπάνε. Επίσης, το «δεν πληρώνω» θα οδηγήσει πιθανότατα σε άσκοπη χρήση του δικτύου ακόμα και για σύντομες αποστάσεις που θα μπορούσαν να διανυθούν με τα πόδια. Νάτη πάλι η υποβάθμιση της ποιότητας των υπηρεσιών, συνεπώς…
Σύμφωνοι, την εφαρμογή πολιτικών δωρεάν μετακινήσεων τη συναντάμε και αλλού στο εξωτερικό. Όπως στο Ταλίν, την πρωτεύουσα της Εσθονίας, το Λουξεμβούργο, το Μονπελιέ της Γαλλίας και το Βελιγράδι, στη Σερβία. Αλλά δεν τη συναντάμε και… πολύ αλλού. Κι αυτό κάτι λέει, έτσι δεν είναι; Οι εξαιρέσεις επιβεβαιώνουν τον κανόνα.
Το πρόβλημα, σε τελική ανάλυση, δεν είναι να πληρώνουμε εισιτήριο. Το πρόβλημα είναι τα λεφτά που δίνουμε ως πολίτες να μην πιάνουν τόπο. Ο Αλέξης Τσίπρας μοιάζει να επιστρατεύει ένα παλιακό αφήγημα για να χαϊδέψει αυτιά ψηφοφόρων. Όμως, με αυτόν τον τρόπο μόνο κάτι καινούριο δεν κομίζει αυτό ως πολιτική πρόταση για την επόμενη μέρα της χώρας μας. Ούτε πείθει πως το rebranding που επιχειρεί είναι ειλικρινές και δεν αφορά μόνο τη συσκευασία.
Τα προβλήματα της χώρας μας είναι πολλά και μακροχρόνια. Δεν λύνονται με επικοινωνιακά τεχνάσματα ή με λογικές αλλοτινών εποχών που κάποτε μεταφράζονταν σε ψήφους. Υπάρχει σχέδιο που τελικά θα αποβεί ωφέλιμο για τη χώρα ή απλώς επιστρατεύονται προεκλογικά τσιτάτα με ημερομηνία λήξης; Ιδού η πραγματική απορία.
Επί της ουσίας, ο Τσίπρας καλείται να δείξει ότι έμαθε από τα λάθη του, ότι καταλαβαίνει πως τα δεδομένα είναι πια διαφορετικά από την εποχή που έγινε πρωθυπουργός και πως έχει όντως πρόταση και ιδέες για ένα καλύτερο μέλλον, όχι πολιτική που μοιάζει με remake. Ότι εκφράζει δηλαδή μια πειστική εναλλακτική στον Κυριάκο Μητσοτάκη και στη ΝΔ. Κάτι που να αντέχει και να διασφαλίζει προοπτική. Η υπόσχεση για «τσάμπα συγκοινωνίες» μόνο προς αυτή την κατεύθυνση δεν μοιάζει να κινείται…