Το «Stranger Things» δεν ήταν απλώς μια επιτυχημένη σειρά. Ήταν ένα αληθινό ποπ φαινόμενο που καθόρισε μια ολόκληρη εποχή του Netflix, έφερε ξανά στο προσκήνιο τα ‘80s και δημιούργησε ένα φανατικό κοινό με όρους περασμένων εποχών. Γι’ αυτό και το φινάλε της σειράς δεν θα μπορούσε να περάσει απαρατήρητο και προφανώς, ούτε οικουμενικά αποδεκτό. Ποτέ δεν συμβαίνει αυτό σε φαινόμενα όπως το «Stranger Things».
Η πέμπτη και τελευταία σεζόν δίχασε. Για κάποιους ήταν ένα συναισθηματικά ικανοποιητικό κλείσιμο, για άλλους ένα τέλος που δεν στάθηκε στο ύψος των προσδοκιών. Μέχρι εδώ, τίποτα ασυνήθιστο. Σχεδόν κάθε μεγάλη σειρά περνάει αυτή τη δοκιμασία. Το ενδιαφέρον ξεκινά από το σημείο που η κριτική στην πλοκή μετατράπηκε σε καχυποψία για τον τρόπο που γράφτηκε.
Όλα ξεκίνησαν με την κυκλοφορία του ντοκιμαντέρ «One Last Adventure», το οποίο καταγράφει τη διαδικασία δημιουργίας της τελευταίας σεζόν. Σε ένα από τα πλάνα, κάποιοι θεατές παρατήρησαν σε έναν υπολογιστή μια ανοιχτή καρτέλα που παρέπεμπε σε εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης. Αυτό ήταν αρκετό για να ξεκινήσει ένα κύμα θεωριών: μήπως οι αδελφοί Ντάφερ χρησιμοποίησαν AI για να γράψουν το φινάλε; Μήπως το αποτέλεσμα που δεν άρεσε σε μερίδα του κοινού προέκυψε από έναν αλγόριθμο;
Τα social media πέταξαν, όπως συνήθως, περισσότερο λάδι στη φωτιά. Υποθέσεις παρουσιάστηκαν ως βεβαιότητες, screenshots αναλύθηκαν σαν αποδεικτικά στοιχεία και το αφήγημα άρχισε να γιγαντώνεται. Για πολλούς, η ιδέα ότι μια τόσο εμβληματική σειρά θα μπορούσε να «τελειώσει» με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης λειτούργησε σχεδόν παρηγορητικά: αν δεν μας άρεσε, τότε γι’ αυτό φταίνε οι… μηχανές.
Το πρόβλημα είναι ότι αυτή η λογική παρακάμπτει κάτι βασικό. Η παρουσία ενός εργαλείου AI σε έναν χώρο εργασίας δεν σημαίνει αυτόματα ότι αντικατέστησε τη δημιουργική διαδικασία. Σήμερα, τέτοιες εφαρμογές χρησιμοποιούνται για έρευνα, σημειώσεις, οργάνωση ιδεών ή ακόμα και για πρακτικά ζητήματα. Το να μεταφράζεται αυτό αυτομάτως σε «το έγραψε το ChatGPT» δείχνει περισσότερο ανάγκη για εξήγηση παρά πραγματική απόδειξη.
Η σκηνοθέτης του ντοκιμαντέρ ήταν ξεκάθαρη: δεν υπήρξε χρήση τεχνητής νοημοσύνης στη συγγραφή του σεναρίου. Η ουσία, όμως, δεν βρίσκεται τόσο στο αν αυτό είναι αλήθεια ή όχι όσο στο πόσο εύκολα το κοινό είναι πλέον έτοιμο να αμφισβητήσει τη δημιουργική αυθεντικότητα ενός έργου, ειδικά όταν το αποτέλεσμα δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του. Η τεχνητή νοημοσύνη έχει γίνει ο νέος «ένοχος» της εποχής: μια βολική εξήγηση για κάθε απογοήτευση.
Στο τέλος της ημέρας, το φινάλε του «Stranger Things» μπορεί να κριθεί μόνο για αυτό που είναι. Όχι για αυτό που κάποιοι υποψιάζονται ότι ίσως κρύβεται πίσω από μια ανοιχτή καρτέλα σε ένα πλάνο λίγων δευτερολέπτων. Γιατί αν κάθε φορά που δεν μας αρέσει ένα τέλος ψάχνουμε έναν αλγόριθμο να κατηγορήσουμε, το πρόβλημα μάλλον δεν είναι η τεχνητή νοημοσύνη. Ακόμα και αν… είναι.