Τα ηχεία τοποθετούνται. Το ένα δίπλα στ’ άλλο. Στην αρχή δεν ακούγεται τίποτα. Μόνο σιωπή. Η ηρεμία. Πριν από την καταιγίδα. Της rave. Της ερήμου. Αυτό που ακολουθεί μετά, δεν το χωράει ο νους σου. Δεν μπαίνει στα συνήθη κινηματογραφικά κουτάκια. Ορίζει κάτι καινοτόμο, ξεχωριστό. Το Sirat δεν σε αφήνει ίδιο. Σε χαράζει ανεξίτηλα, σε κόβει κομμάτια. Μπαίνοντας στις ταινίες της ζωής σου που δίπλα ακολουθεί το «για πάντα».
Ναι, δεν είναι φρέσκο στις κινηματογραφικές αίθουσες. Αλλά νιώθουμε πως δεν είναι αργά για να το επικοινωνήσουμε. Ποτέ δεν είναι αργά για το σινεμά που σε βγάζει από τη ζώνη ασφαλείας σου, σε κάνει να σκέφτεσαι και σε γεμίζει συναισθήματα, διαφόρων ειδών.
Είναι απόκοσμη, αλλόκοτη εμπειρία η ταινία του Γαλλο-ισπανού Όλιβερ Λαξ. Για την οποία πραγματικά ισχύει το «όσα λιγότερα ξέρεις τόσο το καλύτερο». Γιατί δεν πρέπει να σκέφτεσαι τι να περιμένεις. Πρέπει να αφεθείς, βήμα βήμα, πλάνο το πλάνο.
Σε αυτά που μπορούμε να πούμε, πάει ως εξής: Ένας πατέρας με το μικρό του γιο, ψάχνουν σε ένα rave party κάπου στην έρημο του Μαρόκου να βρουν την κόρη και αδελφή, αντίστοιχα. Ξεχωρίζουν σαν τη μύγα μες στο γάλα σε σχέση με τους υπόλοιπους. Αλλά μένουν, επιμένουν. Μέχρι που εμφανίζεται ο στρατός να χαλάσει το πάρτι. Πόλεμος έχει ξεκινήσει και τίποτα δεν είναι ασφαλές.
Πατέρας (Λουίς) και γιος (Εστεμπάν) μπαίνουν στο καραβάνι της επιστροφής, μέχρι που μια ενστικτώδης απόφαση της στιγμής, αλλάζει τα πάντα. Ακολουθούν μια ομάδα ravers, προς το άγνωστο του «παίζει και κάπου αλλού στην έρημο ένα πάρτι» που τους είχαν νωρίτερα πει. Το παραμικρό ψήγμα ελπίδας τους αρκεί στην απελπισία της αναζήτησής τους.
Κάπου εκεί, κι ενώ η ταινία έχει ήδη «τρέξει» 31 λεπτά, εμφανίζεται ο τίτλος στην οθόνη: Sirat. Όπως εξ αρχής έχουμε πληροφορηθεί, έτσι ονομάζεται στο Κοράνι η γέφυρα που χωρίζει τον Παράδεισο από την Κόλαση. Περιγράφεται ως λεπτή σαν κλωστή και κοφτερή σαν μαχαίρι. Θέλοντας ακριβώς να καταδείξει πόσο οριακή μπορεί να είναι η απόσταση από το καλό ως το κακό, από τη λύτρωση στην απελπισία. Sirat όμως είναι και η δοκιμασία, το μονοπάτι…
Πραγματικά παλεύουμε μέσα μας να μην αποκαλύψουμε περισσότερα από όσα πρέπει. Θα σου πούμε μόνο πως αυτό που εν πολλοίς μοιάζει ως road trip αναζήτησης με τις καλές και τις κακές στιγμές του (ακόμα και τις αστείες του), καταλήγει να γίνει μεταφυσική εμπειρία. Το ότι με την εξαίρεση του πρωταγωνιστή Σέρχι Λόπεζ, οι υπόλοιποι ηθοποιοί είναι πραγματικοί ravers που ο Λαξ διάλεξε για την ταινία του, προσδίδει τα μέγιστα στον ρεαλισμό. Αποκλείεται να ξεχάσεις αυτές τις φάτσες, ο καθείς με τα δικά του τραύματα, ορατά ή μη. Αποκλείεται να ξεχάσεις αυτό που είδες.
Σαν τελειώσει, ο ήχος της rave και της techno θα χτυπάει μαζί σου σε κάθε σου βήμα, σε κάθε σου σκέψη. Θα ψάξεις μετά στο YouTube να ακούσεις το soundtrack ακόμα κι αν αυτή η μουσική δεν σου αρέσει καθόλου ως είδος. Γιατί έχεις μυηθεί σε κάτι που έχει σαρώσει το «μέσα» σου.
Το Sirat είναι υποψήφιο για 2 Όσκαρ (Καλύτερης Διεθνούς Ταινίας, Καλύτερου Ήχου) και αυτό είναι απλά μέρος της αναγνώρισης που του οφείλουμε ως σινεφίλ. Στο Φεστιβάλ των Καννών, όπου κέρδισε το Βραβείο της Επιτροπής, γέννησε ατέρμονες συζητήσεις και αναλύσεις. Είναι από εκείνες τις ταινίες που για να βιώσεις σωστά, πρέπει να μπεις στην κλειστή κινηματογραφική αίθουσα, με τα ηχεία στο φουλ. Να ανοίξεις τα μάτια σου και την καρδιά σου. Και θα βρεις νέο “all time favorite”.
Αυτό δεν είναι απλώς σινεμά. Είναι μια εσωτερική διεργασία, ένα πνευματικό ταξίδι προς πάσα κατεύθυνση. Μια τελετή, υπό μία έννοια. Μια ψυχοθεραπεία. Δεν είναι ταινία της εποχής του ChatGTP. Είναι ταινία για τους ανθρώπους. Είναι κάτι που δεν έχεις ξαναδεί.
Αντί επιλόγου, λόγια του ίδιου του Λασέ: «Αυτή η ταινία σε αναγκάζει να ψάξεις. Υπάρχει τόσος πόνος μέσα μας, στον κόσμο που ζούμε, ώστε ως προστασία προσπαθούμε να στρέφουμε άλλου το βλέμμα μας. Κάτι λογικό. Αλλά το Sirat σε αναγκάζει να κοιτάξεις. Είναι βίαιο, αλλά είναι και υγιές. Είναι σαν κάποιος να σε δέρνει με ένα μαστίγιο. Κάτι όμως κινείται έτσι μέσα σου. Και ως δημιουργός, είμαι πολύ ικανοποιημένος με αυτό.
Το σινεμά είναι και κάθαρση. Οι αρχαίοι Έλληνες δεν πήγαιναν στο θέατρο για να περάσουν καλά. Πήγαιναν για να εξαγνιστούν, να προστατεύσουν την κοινωνία από τον εαυτό της. Πιστεύω ολόψυχα πως το σινεμά μπορεί να θεραπεύσει το συλλογικό φαντασιακό με τον ίδιο τρόπο. Να επικοινωνήσουμε με την πληγή που όλοι μας έχουμε. Κι αυτό είναι υγιές. Πρέπει να
“σκοτωθούμε” πριν πεθάνουμε – νομίζω».