Αυτή η καινούρια κατηγορία ταινιών που έχει ανεβάσει το Cinobo με την ονομασία «VHS Nostalgia» μέσα στην καρδιά μας έχει μπει. Και πως αλλιώς θα μπορούσε να είναι άλλωστε αφού οι ταινιάρες από τα 80s και τα 90s που παρελαύνουν εκεί μας θυμίζουν πόσο όμορφες κινηματογραφικά δεκαετίες υπήρξαν αυτές. Στην εν λόγω κατηγορία μάλιστα δεσπόζει και μια από τις πιο εμβληματικές ταινίες της δεκαετίας του ’90, η οποία παραμένει τόσο εντυπωσιακά αγέραστη που «βάζει κάτω» πολλές σημερινές.
Πάνω από τριάντα χρόνια μετά την αρχική του κυκλοφορία άλλωστε, το «Βασικό Ένστικτο» μοιάζει λιγότερο με ένα απλό ερωτικό θρίλερ των αρχών του ’90 και περισσότερο με αποτύπωμα μιας εποχής όπου το Χόλιγουντ μπορούσε ακόμη να παράγει ταινίες εμπορικές και ταυτόχρονα βαθιά αμφιλεγόμενες. Η ταινία του Πολ Βερχόφεν δεν ήταν ποτέ «κομψή» αλλά επιδεικτικά σεξουαλική, γεμάτη χοντροκομμένους διαλόγους και παρ’ όλα αυτά (ή ίσως εξαιτίας αυτών), έγινε φαινόμενο.
Φαινομενικά είναι ένα τυπικό νεο-νουάρ μυστήριο: ένας αστυνομικός, ο Νικ Κάραν, ερευνά τη δολοφονία ενός ροκ σταρ και μπλέκεται με την βασική ύποπτη, την Κάθριν Τραμέλ, πάμπλουτη συγγραφέα αστυνομικών μυθιστορημάτων. Στην πραγματικότητα, όμως, η πλοκή είναι σχεδόν πρόσχημα. Το αληθινό θέμα είναι η επιθυμία ως παγίδα. Ο Νικ νομίζει ότι ανακρίνει την Κάθριν, αλλά σταδιακά γίνεται εκείνος το αντικείμενο της παρατήρησης. Νομίζει ότι ακολουθεί στοιχεία, ενώ ακολουθεί το ένστικτό του. Και το ένστικτο, εδώ, δεν είναι αθώο.
Προφανώς, η μεγάλη δύναμη της ταινίας είναι η Σάρον Στόουν. Χωρίς εκείνη και την στοιβαρή ερμηνεία της, η ταινία θα μπορούσε εύκολα να είναι μια καρικατούρα. Η περιβόητη σκηνή της ανάκρισης δεν έμεινε στην ιστορία μόνο για το σοκ της, αλλά επειδή συμπυκνώνει τη μετατόπιση της εξουσίας. Μια γυναίκα κάθεται απέναντι σε μια ομάδα ανδρών που υποτίθεται ότι ελέγχουν την κατάσταση και, χωρίς να σηκώσει τον τόνο της φωνής της, τους αποσυντονίζει πλήρως.
Ο Βερχόφεν επαναπροσδιορίζει το νουάρ κάνοντας το ταυτόχρονα πιο αυτοσαρκαστικό και πιο επικίνδυνο. Σήμερα, ένα «Βασικό Ένστικτο» μοιάζει αδύνατο να ξαναγυριστεί με τους ίδιους όρους. Όχι επειδή χάθηκε η επιθυμία του κοινού για τόσο τολμηρά πειράματα, αλλά επειδή χάθηκε η πιθανότητα ένα μεγάλο στούντιο να ρισκάρει με τόση πρόκληση. Σήμερα, το «Βασικό Έντστικτο» αποτελεί ένα ενοχλητικό απομεινάρι μιας άλλης κινηματογραφικής εποχής, που ωστόσο δεν έχει πάψει ποτέ να μας κοιτάζει κατάματα…