Ο κάθε σινεφίλ μπορεί να το επιβεβαιώσει: αν ζεις επί μήνες με την προσμονή της κυκλοφορίας μιας ταινίας, όταν τελικά τη βλέπεις σε πιάνει μια ματαιότητα που δεν έχεις πια κάτι να περιμένεις. Συνεπώς, πρέπει να το παραδεχτούμε: μετά την «Οδύσσεια» του Κρίστοφερ Νόλαν, η επιστροφή στην κινηματογραφική κανονικότητα δεν είναι και τόσο απλή.
Δεν γίνεται να έχεις περάσει σχεδόν τρεις ώρες ανάμεσα σε θεούς, τέρατα, πολεμιστές, τρικυμίες, κατάρες και ανθρώπους που αλληλοκοιτάζονται σαν να πρόκειται να ξεκινήσουν μονομαχία μέχρι θανάτου και αμέσως μετά να βάλεις μια χαλαρή ρομαντική κομεντί. Ο οργανισμός αντιδρά. Ζητάει κι άλλα σπαθιά. Κι άλλες ασπίδες. Θέλεις τύπους που βγάζουν λόγους μπροστά σε χιλιάδες στρατιώτες και στο τέλος ουρλιάζουν όλοι μαζί πριν τρέξουν προς έναν σχεδόν βέβαιο θάνατο.
Μας έπιασε, λοιπόν, ξανά αυτή η πολύ συγκεκριμένη κινηματογραφική εμμονή. Και σε αυτά, κακά τα ψέματα, το Χόλιγουντ ξέρει να μεγαλουργεί. Αν και εσύ είδες την «Οδύσσεια» και ψάχνεις κάτι για να πιαστείς, αυτά είναι εφτά που θα λειτουργήσουν ως το ιδανικό υποκατάστατο.
Braveheart
Αν δεν έχεις ζήσει το 1995 και το hype που είχε δημιουργήσει εκείνη η ταινία πολύ δύσκολα μπορείς να καταλάβεις για τι είδους φαινόμενο μιλάμε. Ο Μελ Γκίμπσον παίρνει την ιστορία του Γουίλιαμ Γουάλας, τη γεμίζει λάσπη, αίμα, προδοσίες, έρωτα, αποκεφαλισμούς και μια μουσική που αρκεί για να σε κάνει να συγκινηθείς ακόμα κι αν ακούγεται πάνω από διαφήμιση απορρυπαντικού και παραδίδει ένα έπος που μπορεί να μην είναι ιστορικά ακριβές αλλά είναι σίγουρα κινηματογραφικά σαρωτικό; Μάχες με μεγάλο βάρος, θάνατοι πονάνε και στο επίκεντρο ένας επαναστάτης που αποτελεί την τέλεια ενσάρκωση της ιδέας ότι έναν άνθρωπο μπορείς να τον σκοτώσεις, αλλά δεν μπορείς να του πάρεις αυτό για το οποίο αποφάσισε να πεθάνει. ΤΑΙΝΙΑΡΑ, χωρίς αστερίσκους και υποσημειώσεις.
Ο Μονομάχος
Τι να συζητήσουμε τώρα; Ο «Μονομάχος» δεν είναι απλώς μια σπουδαία επική περιπέτεια. Είναι κυριολεκτικά μια ταινία γενιάς. Ο Ράσελ Κρόου είναι ο Μάξιμος, στρατηγός, σκλάβος, μονομάχος και πατέρας ενός δολοφονημένου γιου, δηλαδή ένας άνθρωπος που κουβαλάει τόσους λόγους για εκδίκηση ώστε ο δύσμοιρος ο Αυτοκράτορας της Ρώμης θα έπρεπε να είχε φύγει από την πόλη με το πρώτο διαθέσιμο άλογο. Ο Ρίντλεϊ Σκοτ στήνει μια αυτοκρατορία μεγαλοπρεπή και ταυτόχρονα σάπια, μετατρέπει το Κολοσσαίο σε κινηματογραφική κόλαση και παραδίδει ένα φινάλε που εξακολουθεί να διαλύει κάθε θεατή με κανονικά ανθρώπινα συναισθήματα. Μάχες, ίντριγκα, εκδίκηση και ένας ήρωας που αρνείται να γονατίσει. Αν είσαι απλός άνθρωπος τι παραπάνω μπορεί να θες από μια ταινία;
Ο Πατριώτης
Ο «Πατριώτης» είναι κατά κάποιον τρόπο ο αμερικανικός ξάδελφος του «Braveheart»: έχει ξανά τον Μελ Γκίμπσον, ξανά έναν φιλήσυχο οικογενειάρχη που οι περιστάσεις μετατρέπουν σε πολεμική μηχανή και ξανά έναν σαδιστή αντίπαλο που κάνει ό,τι περνάει από το χέρι του για να εξασφαλίσει ότι ο πρωταγωνιστής θα τον κυνηγήσει μέχρι την άκρη της Γης. Η ταινία δεν ενδιαφέρεται για λεπτές αποχρώσεις. Οι καλοί είναι ηρωικοί, οι κακοί είναι τέρατα και όταν ο πρωταγωνιστής μας πιάνει το τσεκούρι του, η διπλωματία έχει επισήμως τελειώσει. Αν είσαι καλόπιστος και παραλείψεις τον αναπόφευκτο πατριωτικό στόμφο του Μελ Γκίμπσον και τις εξίσου αναπόφευκτες ιστορικές ανακρίβειες, θα απολαύσεις μια καλοκουρδισμένη, συναισθηματικά αδίστακτη πολεμική περιπέτεια. Μια ταινία παλιάς κοπής, από εκείνες που πρώτα σε κάνουν να μισήσεις με όλη σου την ψυχή τον κακό και μετά σου προσφέρουν τη λύτρωση που περίμενες. Τίμια πράγματα.
Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών (Τριλογία)
Εδώ κανονικά δεν χρειάζεται να πούμε τίποτα άλλο. Η τριλογία του Πίτερ Τζάκσον δεν είναι απλώς η κορυφαία κινηματογραφική μεταφορά έργου επικής φαντασίας. Είναι ένα θαύμα που συνέβη μπροστά στα μάτια μας και επειδή το έχουμε συνηθίσει, ξεχνάμε πόσο αδιανόητο ήταν. Τρία τεράστια φιλμ, γυρισμένα ως μία ενιαία ιστορία, με δεκάδες χαρακτήρες, διαφορετικούς λαούς, γλώσσες, βασίλεια, τέρατα και μάχες που ακόμα και σήμερα κάνουν τις περισσότερες σύγχρονες υπερπαραγωγές να μοιάζουν φτωχές. Από τη Μόρια και το Χελμ μέχρι τα Πεδία του Πέλεννορ, ο «Άρχοντας των Δαχτυλιδιών» είναι η απόλυτη κινηματογραφική περιπέτεια. Φιλία, θυσίες, πειρασμοί, ελπίδα και ένα ταξίδι που αν μετά το τέλος του δεν αισθανθείς και εσύ ότι σε άλλαξε, μάλλον έβλεπες άλλη ταινία.
Troy
Οκ, η «Τροία» δεν θα λέγαμε ότι είναι ακριβώς μια πιστή ταινία στην Ιλιάδα, αλλά εδώ που τα λέμε ποιος νοιάζεται πραγματικά όταν ο Μπραντ Πιτ εμφανίζεται ως Αχιλλέας, κατεβαίνει από το πλοίο με την αυτοπεποίθηση ανθρώπου που γνωρίζει ότι είναι ανίκητος και πέφτει στη μάχη; Η μονομαχία Αχιλλέα και Έκτορα είναι από τις κορυφαίες που γυρίστηκαν ποτέ, όχι επειδή διαθέτει εντυπωσιακά κόλπα αλλά λόγω του συναισθηματικού της βάρους: γνωρίζουμε ότι παρακολουθούμε δύο σπουδαίους πολεμιστές και μόνο ο ένας θα μείνει ζωντανός στο φινάλε της. Ο Έρικ Μπάνα δίνει στην ταινία την ψυχή της, ο Πίτερ Ο’ Τουλ παραδίδει μαθήματα μέσα σε λίγα λεπτά και τα τείχη της Τροίας υψώνονται όπως ακριβώς τα φανταζόμασταν όταν ακούγαμε πρώτη φορά τον μύθο. Μεγάλο, χορταστικό, αμαρτωλά διασκεδαστικό σινεμά.
King Arthur
Το «King Arthur» του Αντουάν Φουκουά δεν είναι η παραμυθένια εκδοχή του μύθου. Δεν έχει μαγείες, κάστρα, τον Μέρλιν να κάνει μαγικά και τέτοια. Είναι μια ταινία για αληθινούς ανθρώπους που πολεμούν επειδή απλώς δεν τους επιτρέπεται να κάνουν κάτι άλλο. Ο Κλάιβ Όουεν μεγαλουργεί ως κουρασμένος Αρθούρος, η μάχη πάνω στην παγωμένη λίμνη αρκεί από μόνη της για να δικαιολογήσει την ύπαρξη της ταινίας και το «King Arthur» μπορεί να μην είναι η καλύτερη μεταφορά του αρθουριανού θρύλου, είναι όμως ένα βρώμικο πολεμικό έπος με καρδιά. Και μερικές φορές αυτό είναι υπεραρκετό.
Excalibur
Πριν οι κινηματογραφικές επικές περιπέτειες αποκτήσουν γυαλιστερά ψηφιακά εφέ και στρατούς φτιαγμένους σε υπολογιστή, υπήρχε το «Excalibur». Η ταινία του Τζον Μπούρμαν δεν μοιάζει τόσο με συμβατική αφήγηση του θρύλου του Αρθούρου όσο με όνειρο που είδε κάποιος αφού διάβασε μεσαιωνική ποίηση έχοντας πολύ υψηλό πυρετό. Οι πανοπλίες λάμπουν αφύσικα, τα δάση μοιάζουν στοιχειωμένα, η μαγεία υπάρχει παντού και κάθε εικόνα αποπνέει κάτι ανάμεσα σε μεγαλείο και επικείμενη καταστροφή. Εδώ ο μύθος δεν «εκσυγχρονίζεται», δεν εξηγείται και δεν απολογείται για την υπερβολή του. Παρουσιάζεται σαν αληθινός θρύλος: άγριος, παράξενος, ερωτικός και σκοτεινός. Το «Excalibur» είναι από τις ταινίες που δεν χρειάζεται να είναι τέλειες για να είναι αξεπέραστες. Αρκεί να τις κοιτάξεις για να καταλάβεις ότι κανείς σήμερα δεν θα τολμούσε να γυρίσει κάτι τόσο αχαλίνωτο.