Υπάρχει και αυτή η τηλεόραση. Εκείνη που σε κάνει να σκέφτεσαι πράγματα που πιθανόν νωρίτερα να μην είχες ποτέ μπει καν στη διαδικασία (να σκεφτείς). Εκείνη που σε βγάζει από τη ζώνη άνεσής σου και σε κάνει να (προσπαθήσεις να) μπεις στην άβολη θέση άλλων. Εκείνη που αξίζει πέρα ως πέρα. Το Cool Crips On Tour, της ΕΡΤ, είναι λόγος να χαιρόμαστε που πληρώνουμε συνδρομή στη δημόσια τηλεόραση.
Είναι ο Σπύρος Νταντανίδης και ο Γρηγόρης Χρυσικός aka Cool Crips. Ο πρώτος είναι ανάπηρος εκ γενετής. Ο δεύτερος έγινε στα 22 του, μετά από ατύχημα που είχε στην Άνδρο ενώ έκανε διακοπές. Οι δρόμοι τους συναντήθηκαν και ταίριαξαν ως άνθρωποι, ως «θέλω». Αποφάσισαν λοιπόν να φτιάξουν μια ομάδα που, όπως στην ιστοσελίδα τους διαβάζουμε, σκοπός της είναι να κάνει «το ζήτημα της αναπηρίας mainstream και να αυξήσουμε την ορατότητα των αναπήρων ατόμων, βάζοντας όμως μια νότα coolness, χιούμορ και (αυτο)σαρκασμού σε κάθε μας δραστηριότητα. Προέκταση των παραπάνω είναι να μειώσουμε τα εμπόδια (κοινωνικά και αρχιτεκτονικά) που αντιμετωπίζουν τα ανάπηρα άτομα στην καθημερινότητα τους αλλά και να ενδυναμώσουμε τα άτομα αυτά ώστε να αγαπήσουν περισσότερο τους εαυτούς τους».
Κομμάτι αυτής της προσπάθειας είναι το ντοκιμαντέρ Cool Crips On Tour που προβάλλεται από την ΕΡΤ. Τι βλέπουμε εδώ; Τον Σπύρο και τον Γρηγόρη, μαζί με τους με τους προσωπικούς βοηθούς τους, Χρήστο και Ραφαέλο, καθώς και μέλη τηλεοπτικού συνεργείου να επισκέπτονται, μέσα σ’ έναν μήνα, περισσότερες από 30 πόλεις διανύοντας συνολικά 8.000 χιλιόμετρα με ένα ειδικά διαμορφωμένο βανάκι. Μέσα από το τουρ τους, βλέπουμε, θα δούμε, πώς είναι η κατάσταση εκτός της Ελλάδας, σαν ένα reality check point. Το ταξίδι τους καλύπτει περιοχές της νότιας Ευρώπης (Κωνσταντινούπολη, Φιλιππούπολη, Σόφια, Βελιγράδι, Σπλιτ και πάει ως την Λισαβόνα) και είναι ο ορισμός του παρεΐστικου πλην όλων των άλλων. Θα σε κάνει επίσης να μετανιώσεις για όλες τις φορές που βαρέθηκες ή αντιμετώπισες σαν βουνό να πας κάπου, για να μην κουραστείς, για να μην ταλαιπωρηθείς. Συμβαίνει να εκτιμάς κάτι μόνο αν το χάσεις ή αν δεν το είχες ποτέ.
Στην ουσία, η δράση με την έννοια του ταξιδιού ξεκινάει από το 2ο επεισόδιο. Το 1ο είναι αφιερωμένο στο to know us better. Εκεί σου έρχονται διαδοχικά οι πρώτες μεγάλες συνειδητοποιήσεις. Αρχικά, του πόσο αφιλόξενες ή μάλλον εχθρικές είναι οι περισσότερες ελληνικές πόλεις για ανθρώπους με κινητικές δυσκολίες. Αν είσαι γονιός θα το διαπίστωσες στάνταρ όταν θα μετακινούσες με καροτσάκι το παιδί σου, αλλά το ευχάριστο και το προσωρινό της περίστασης, θα σε έκανε ενδεχομένως να δώσεις τόπο στην οργή. Αν το δεις όμως σε μόνιμη βάση και επί της ουσίας, μιλάμε για ένα απολύτως σημαντικό πρόβλημα που οι κοινωνίες συνηθίζουν να κρύβουν κάτω από το χαλάκι ή να υποτιμούν. «Έλα μωρέ, τόσο πολλοί είναι οι ανάπηροι;», αναρωτιούνται κάποιοι με κυνισμό και παντελή έλλειψη ενσυναίσθησης. Και χωρίς να σκεφτούν ότι τους φαίνονται λίγοι επειδή εκείνοι δεν τολμούν να βγουν από το σπίτι τους από το φόβο του τι θα συναντήσουν…
Κόντρα σε αυτόν τον αρνητισμό και την τοξικότητα, μερικοί άνθρωποι γίνονται το απόλυτο παράδειγμα θέλησης και επιμονής. Οι Cool Crips κατάφεραν, κάτι που μόνο εύκολο δεν ήταν, να μην αφήσουν το πρόβλημά τους να τους στερήσει τη δυνατότητα να κάνουν πράγματα, να ζήσουν εμπειρίες, να είναι λειτουργικοί. Ο Σπύρος είχε την τύχη να ζει στην Κομοτηνή, μια πόλη που υπεραγαπά (δηλώνει περήφανα τοπικιστής) και η οποία χάρη και στις επίμονες προσπάθειες του πατέρα του, που ίδρυσε τον σύλλογο «Περπατώ», έγινε μία από τις πιο φιλόξενες πόλεις της Ελλάδας για ανθρώπους με αναπηρία. Όπου υπάρχει θέληση, υπάρχει και τρόπος δηλαδή.
Ο Γρηγόρης πάλι, είναι Αθηναίος. Επίσης αγαπά την πόλη που γεννήθηκε και μεγάλωσε, αλλά όταν στα 22 του έμεινε ανάπηρος, είδε την άλλη όψη του νομίσματος, αυτή των ανύπαρκτων πεζοδρομιών, των όπου να ‘ναι παρκαρισμένων αυτοκινήτων και πάει λέγοντας. Πέρασε από όλα τα στάδια. Της άρνησης, του θυμού, της θλίψης. Μέχρι που γνώρισε τους κατάλληλους ανθρώπους που τον βοήθησαν να βγει από το σκοτάδι και να προχωρήσει. Συνειδητοποίησε γαρ μια μεγάλη αλήθεια, όπως ο ίδιος λέει στο ντοκιμαντέρ. Ποια; Ότι «δεν είναι το σώμα σου αυτό που σε εμποδίζει να κάνεις πράγματα. Είναι η πόλη γύρω σου».
Όσο προχωράει η εκπομπή, όσο γνωριζόμαστε περισσότερο με τους συντελεστές της, πιστεύεις ξανά στην καλοσύνη των ανθρώπων, ειδικά όταν βλέπεις πώς συμπεριφέρονται και δρουν άτομα όπως ο Χρήστος και ο Ραφαέλος, ενόσω εκτελούν χρέη προσωπικού βοηθού. Κι ύστερα, ο Σπύρος και ο Γρηγόρης δεν επιζητούν τον οίκτο. Θέλουν μόνο να μας ανοίξουν τα μάτια. Να καταλάβουμε ότι το πώς μια κοινωνία συμπεριφέρεται στα πιο αδύναμα μέλη της κρίνει το σύνολο της αξίας της. Να καταλάβουμε επίσης πως δεν είναι κάτι που αφορά άλλους. Η μεγαλύτερη αλήθεια είναι πως όλοι είμαστε «εν δυνάμει ανάπηροι». Μια κακιά στιγμή μπορεί να αλλάξει μια ολόκληρη ζωή, όπως μαρτυρά κα το ατύχημα του Γρηγόρη στην Άνδρο.
Μόνο η δημόσια τηλεόραση θα μπορούσε να δείξει ένα ντοκιμαντέρ όπως το Cool Crips On Tour; Η απάντηση μάλλον είναι καταφατική. Ωστόσο τέτοια θέματα δεν πρέπει να κρίνονται με όρους εμπορικού, με το τι πουλάει. Και. ξέρεις κάτι; Δεν είναι πως θα «μαυρίσει» η ψυχή σου όσο βλέπεις τα επεισόδια. Κάθε άλλο. Εμάς προσωπικά μας θύμισε κάπως την (εξαιρετική) Eκπομπή με το Τροχόσπιτο που έκανε ο Γιώργος Βαγιάτας παλαιότερα και προβαλλόταν μέσα από το κανάλι του στο YouTube. Με την έννοια του feel-good.
Cool Crips On Tour – Δες το τρέιλερ:
Μπες ΕΔΩ για να δεις το Cool Crips On Tour