Το 9λεπτο του «τρόμου»: Όταν η Μόνικα Μπελούτσι έβαλε φωτιά στις Κάννες

Το 9λεπτο του «τρόμου»: Όταν η Μόνικα Μπελούτσι έβαλε φωτιά στις Κάννες
Δεν είναι λίγο πράγμα να σε συζητάει (έστω και αρνητικά...) όλος ο κόσμος στο μεγαλύτερο κινηματογραφικό φεστιβάλ του κόσμου.

Κάννες. Μια μικρή πόλη της Γαλλίας και όμως ένα τόσο μεγάλο όνομα για το σινεμά. Δεν υπάρχει κινηματογραφόφιλος που να μην το ξέρει: οι Κάννες είναι η κινηματογραφική πρωτεύουσα της Ευρώπης.

Το ετήσιο κινηματογραφικό φεστιβάλ που λαμβάνει χώρα σε αυτές μπορεί να περηφανεύεται για την βαριά σαν ιστορία φήμη του. Οι ταινίες άλλωστε που διακρίνονται εκεί, αξιωματικά παίρνουν τον χαρακτηρισμό των αριστουργημάτων.

Το κινηματογραφικό φεστιβάλ των Καννών είναι τόσο φημισμένο που αυτονόητα ο τρόπος που το κοινό του αντιμετωπίζει τις ταινίες που προβάλλονται σε αυτό διαφέρει σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο φεστιβάλ. Αν σε όλα τα κινηματογραφικά φεστιβάλ του κόσμου επικρατεί η παράδοση που θέλει το κοινό να χειροκροτάει όποτε πέφτουν οι τίτλοι τέλους μιας ταινίας, στις Κάννες τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Στις Κάννες το χειροκρότημα πρέπει να το κερδίσει μια ταινία για να το ακούσει. Το ξέρουν άλλωστε πολύ καλά όσες ταινίες έχουν αποδοκιμαστεί εκεί. Και αυτές είναι πολλές.

Για ορισμένους σκηνοθέτες μάλιστα η αποδοκιμασία στις Κάννες μοιάζει να είναι ζητούμενο! Διότι δεν είναι λίγοι οι σκηνοθέτες που θεωρούν σνομπ και συντηρητικό το κοινό των Καννών και με τις ταινίες του χαίρονται να το τσιγκλάνε. Ήταν το 2015 άλλωστε, όταν ο Γάλλος σκηνοθέτης Γκάσπαρ Νόε είδε το κοινό των Καννών να γιουχάρει έντονα την ταινία του «Love» αμέσως μετά το τέλος της και εκείνος όχι απλά δεν προβληματίστηκε αλλά σταύρωσε τα χέρια του, απλώθηκε στο κάθισμά του, χαμογέλασε και απόλαυσε τις αντιδράσεις του κοινού: ήξερε ότι θα το προκαλέσει και απλά του άρεσε.

Ο Νόε άλλωστε είχε ένα πολύ έντονο παρελθόν με τις Κάννες. Δεν ήταν η πρώτη φορά που μια ταινία του προκαλούσε αγανάκτηση στο μεγάλο φεστιβάλ. Και αν με το «Love» το έβαλε στόχο να τις προκαλέσει, την πρώτη φορά που το κοινό των Καννών του επιτέθηκε, δεν θα μπορούσε να φανταστεί καν ότι μια ταινία του θα προκαλούσε τόση οργή. Ήταν το 2003 και η ταινία του λεγόταν «Μη Αναστρέψιμος».

Το «Μη Αναστρέψιμος» είναι ξεκάθαρα μια από τις πιο ιδιαίτερες ταινίες που έχουν δει ποτέ τα μάτια μας. Η δομή της αφήγησής της είναι αντίστροφη από την φυσική ροή της ιστορίας που διηγείται. Ξεκινάει από το τέλος και οδεύει προς την αρχή. Αυτό όμως δεν είναι και το χαρακτηριστικό που την καθορίζει: το είχε κάνει άλλωστε δυο χρόνια πριν και ο Κρίστοφερ Νόλαν με το «Memento». Αυτό που την καθορίζει είναι βιαιότητά της.

Το 9λεπτο του «τρόμου»: Όταν η Μόνικα Μπελούτσι έβαλε φωτιά στις Κάννες

Η ατμόσφαιρα της ταινίας «μυρίζει» βία ακόμα και όταν η βία δεν υπάρχει στο σκηνικό. Η εναρκτήρια σεκάνς με ένα κουνημένο και τέρμα σκοτεινό πλάνο να την καθορίζει μοιάζει να έχει βγει από τους πιο άγριους εφιάλτες των ανθρώπων ενώ η τελική της έκβαση, με έναν άντρα να διαλύει το πρόσωπο ενός άλλου άντρα με έναν πυροσβεστήρα στοίχειωσε για τα καλά όσους την είδαν.

Κι όμως: δεν ήταν αυτή η σκηνή το πιο άγριο που είχε να δώσει η ταινία. Περίπου στη μέση της, η πρωταγωνίστρια Μόνικα Μπελούτσι παίζει σε μια από τις πιο αληθοφανείς σκηνές που έχουν γυριστεί ποτέ. Στην σκηνή ενός βιασμού. Ο εννιάλεπτος βιασμός στον οποίο υπόκειται η πρωταγωνίστρια είναι από τις σκηνές που τις βλέπεις μια φορά στη ζωή σου και μετά δύσκολα ξαναβλέπεις. Το σοκ που προκαλεί είναι πραγματικά τεράστιο.

Το 2003 λοιπόν, το κοινό των Καννών δεν άντεξε την ιδιαίτερη, οριακά σαδιστική ταινία του Νόε. Κατά την επίσημη πρεμιέρα, η αίθουσα άδειαζε περίπου στα μισά της ταινίας. Ο κόσμος έβγαινε αγανακτισμένος έξω από την αίθουσα και ούρλιαζε στους δημοσιογράφους που βρισκόντουσαν στον χώρο του φεστιβάλ πως πρόκειται για μια αηδιαστική ταινία από έναν αηδιαστικό δημιουργό. Άλλοι φυσικά έφευγαν σιωπηλοί μην μπορώντας να πουν λέξη μετά από αυτό που τους είχε προκαλέσει η ταινία.

Υπήρξαν φυσικά και εκείνοι που χαρακτήρισαν ιδιοφυές το έργο του Νόε. Αλλά ήταν λίγοι και οι φωνές τους χάθηκαν μέσα στις εκκωφαντικές διαμαρτυρίες όσων ένιωθαν πως είχαν προσβληθεί από τη βιαιότητα της ταινίας. Ακόμα και στην κατά το ήμιση άδεια αίθουσα, οι γιούχες έδιναν και έπαιρναν: εκείνο το εφιαλτικό εννιάλεπτο της σκηνής του βιασμού πυροδότησε μια έκρηξη οργής στο κοινό.

Στη συνέντευξη Τύπου που έδωσε ο Νόε τις επόμενες μέρες αντιμετώπισε μια ασύλληπτη επιθετικότητα από τους δημοσιογράφους. Η διαδικασία έμοιαζε περισσότερο με ανάκριση και λιγότερο με συνέντευξη ενώ τα σχόλια ακουγόντουσαν προσβλητικά και υπονοούσαν, ούτε λίγο ούτε πολύ, ότι ο Γάλλος δημιουργός ήταν για δέσιμο. Ο Νόε όμως έμοιαζε να το ξέρει: ο σνομπισμός είναι το καλύτερο εργαλείο για τέτοιου είδους επιθέσεις και κάθε φορά που κάποιος τον έλεγε σαδιστή ή μισογύνη εξαιτίας της επίμαχης σκηνής του βιασμού, εκείνος απαντούσε ειρωνικά.

Όταν η ατμόσφαιρα έμοιαζε να έχει ξεφύγει για τα καλά, η ίδια η Μπελούτσι μπήκε στην αίθουσα της συνέντευξης για να ηρεμήσει τα πνεύματα αλλά δεν κατάφερε και πολλά: το «Μη Αναστρέψιμος» είχε μπει στη λίστα των πιο μισητών ταινιών στην ιστορία των Καννών. Εδώ που τα λέμε, καλύτερη διαφήμιση από αυτό δεν θα μπορούσε να υπάρξει…