«Η ντροπή της Χιχόν»: Όταν Γερμανοί και Αυστριακοί ξεφτίλισαν το ποδόσφαιρο

«Η ντροπή της Χιχόν»: Όταν Γερμανοί και Αυστριακοί ξεφτίλισαν το ποδόσφαιρο
Ο φετινός αποκλεισμός της Γερμανίας από τη φάση των ομίλων του Παγκοσμίου Κυπέλλου ίσως να μην ήταν ο μόνος, εάν δεν είχε προηγηθεί η διαβόητη φαρσοκωμωδία της Χιχόν, το 1982
Νικόλας Ακτύπης

Γράφει ο Νικόλας Ακτύπης

Το 1982 η Αλγερία γίνεται η πρώτη αφρικανική και αραβική εθνική ομάδα που νικά σε αγώνα Παγκοσμίου Κυπέλλου αντιπροσωπευτικό συγκρότημα από την Ευρώπη. Το 2-1 επί της Δυτικής (ακόμα τότε) Γερμανίας θεωρείται η μεγαλύτερη έκπληξη στην ιστορία των Μουντιάλ, μετά από την επικράτηση της Βορείου Κορέας επί της Ιταλίας το 1966. Η εντυπωσιακή παρουσία των Αλγερινών θα μπορούσε να έχει συνέχεια και οι παίκτες του Ρασίντ Μεχλουφί θα ήταν δυνατό να γράψουν ακόμη λαμπρότερη ιστορία περνώντας στην επόμενη φάση, εάν δεν συνέβαινε αυτό που έμεινε γνωστό ως «η ντροπή της Χιχόν». Ήταν η μέρα που Δυτικογερμανοί και Αυστριακοί επιδόθηκαν σε ένα εξευτελιστικό για το fair play ποδοσφαιρικό «άνσλους», φέρνοντας στο φινάλε της φάσης των ομίλων το μόνο αποτέλεσμα που θα έστελνε και τους δύο στον επόμενο γύρο, αφήνοντας εκτός την Αλγερία και προκαλώντας την οργή κάθε ουδέτερου παρατηρητή στον πλανήτη.

Πριν την Ισπανία

Πριν το Παγκόσμιο Κύπελλο της Ισπανίας δεν υπήρχαν πολλά για τα οποία θα μπορούσαν να περηφανευτούν οι Αφρικανοί σε ποδοσφαιρικό επίπεδο. Η Αίγυπτος ήταν η μόνη χώρα της ηπείρου που πήρε μέρος στη διοργάνωση του 1934, τη δεύτερη χρονικά στο θεσμό. Χρειάστηκε να περάσουν 36 ολόκληρα χρόνια για να προκριθεί ξανά αφρικανική ομάδα στα τελικά και 44 πριν η Τυνησία κατορθώσει το 1978 να φέρει την παρθενική νίκη για τη «μαύρη ήπειρο», επικρατώντας 3-1 του Μεξικού. Μάλιστα είχε αποσπάσει τότε και ισοπαλία (0-0) από τη Δυτική Γερμανία. Αν και αποκλείστηκαν, οι παίκτες του Αμπντελμαχίντ Τσεταλί έβαλαν ουσιαστικά στον ποδοσφαιρικό χάρτη τη συγκεκριμένη περιοχή του κόσμου.

Στην Ισπανία

Τέσσερα χρόνια μετά, η Ισπανία φιλοξενεί το Μουντιάλ και η Αλγερία αναλαμβάνει να συνεχίσει το έργο των γειτόνων της. Συμπτωματικά, στο ματς της πρεμιέρας του ομίλου της αντιμετωπίζει την Δυτική Γερμανία, εν ενεργεία πρωταθλήτρια Ευρώπης και εκ των φαβορί για τον τίτλο. Η παρέα των Ρουμενίγκε, Μάγκατ, Μπράιτνερ, Σουμάχερ, Χρούμπες, Λιτμπάρσκι και τόσων άλλων, σύντομα αντιλαμβάνεται ότι είναι πιθανό ο προπονητής τους, Γιουπ Ντέρβαλ, να χρειαστεί να πραγματοποιήσει την «υπόσχεσή» του πριν το ματς. «Εάν χάσουμε, θα φουντάρω στη Μεσόγειο» είχε δηλώσει μεγαλόσχημα. Και μπροστά σε 41.000 θεατές στο «Μολινόν» της Χιχόν συνέβη ακριβώς αυτό, με τους Δυτικογερμανούς να υποπίπτουν σε ήττα-σοκ (1-2).

Στο άλλο ματς του 2ου ομίλου η Αυστρία επικράτησε 1-0 της Χιλής, ενώ τη 2η αγωνιστική τα πράγματα έδειξαν να επανέρχονται στην… κανονικότητα. Οι Αυστριακοί επικράτησαν 2-0 των «μεθυσμένων» από το θρίαμβο της πρεμιέρας Αφρικανών, ενώ τα «πάντσερ» επιβλήθηκαν 4-1 των Νοτιοαμερικανών. Με την κάθε νίκη τότε να δίνει 2 και όχι 3 βαθμούς όπως σήμερα, η κατάταξη είχε διαμορφωθεί ως εξής: Αυστρία 4, Δυτική Γερμανία 2, Αλγερία 2, Χιλή 0.

Πριν την «ντροπή»

Το βαθμολογικό σύστημα δεν είναι το μόνο πράγμα που διέφερε στον τρόπο διεξαγωγής των Παγκοσμίων Κυπέλλων σε σχέση με όσα ισχύουν στις μέρες μας. Στο τουρνουά έπαιρναν μέρος 24 ομάδες αντί για 32, ενώ κανείς δεν είχε σκεφτεί πως θα έπρεπε τα ματς της τελευταίας αγωνιστικής να γίνονται την ίδια ώρα ώστε να ελαχιστοποιούνται οι πιθανότητες «μαγειρέματος» αποτελεσμάτων, τουλάχιστον στο μέτρο του δυνατού. Έτσι, στο φινάλε της φάσης των ομίλων η Αλγερία, η οποία ήδη είχε κερδίσει την συμπάθεια των Ισπανών με το ελεύθερο για τα τότε δεδομένα στυλ της, θα αντιμετώπιζε τη Χιλή και μία μέρα μετά Αυστρία και Δυτική Γερμανία θα κοντράρονταν γνωρίζοντας ακριβώς ποιο αποτέλεσμα θα τις έφερνε στον επόμενο γύρο.

Οι «αλεπούδες της ερήμου» κατόρθωσαν να νικήσουν 3-2 τη Χιλή, που πάλεψε και μείωσε από το 3-0 του ημιχρόνου. Αυτή η αντίδραση περιόρισε το goal average των Αλγερινών, οι οποίοι πλέον είχαν φτάσει στους 4 βαθμούς και τέρματα 5-5. Με το πρώτο κριτήριο της FIFA σε περίπτωση ισοβαθμίας να είναι η συνολική διαφορά γκολ, την Δυτική Γερμανία στο 5-3 και την Αυστρία στο 3-0, ήξεραν πως είχαν χάσει μια μεγάλη ευκαιρία, αλλά όχι και τις ελπίδες τους για πρόκριση. Με αγωνία, λοιπόν, όπως και ο υπόλοιπος κόσμος, περίμεναν τη μεταξύ των δύο γερμανόφωνων λαών σύγκρουση της επόμενης μέρας.

Η μέρα της «ντροπής»

Η γλώσσα δεν ήταν το μόνο πράγμα το οποίο ένωσε τελικά τις δύο χώρες. Προφανώς ήταν και η κοινή τους επιθυμία να προχωρήσουν στον επόμενο γύρο παίζοντας ένα αισχρό και ανήθικο παιχνίδι σε βάρος των Αλγερινών. Μια επιτυχία της πρωταθλήτριας Ευρώπης με ένα ή δύο γκολ διαφορά, θα ήταν ανώδυνη για την Αυστρία, καθώς θα οδηγούσε σε τριπλή ισοβαθμία. Οι δύο αντίπαλοι θα έπαιρναν το εισιτήριο, ενώ οι Αφρικανοί όχι… Περισσότεροι από 40.000 θεατές γέμισαν ξανά το γήπεδο της Χιχόν, περιμένοντας έναν ελάχιστο σεβασμό στην έννοια του fair play. Η ιστορία έδειξε πως έκαναν λάθος…

Μετά το εντυπωσιακό πρώτο δεκάλεπτο και την πίεση των Γερμανών που έφερε το γκολ του Χρούμπες, ακολούθησαν 80 ανιαρά λεπτά απάθειας, συμπαιγνίας και… αμοιβαίας κατανόησης των αναγκών των δύο ομάδων. Οι βαθιές μπαλιές, τα μακρινά σουτ εκτός στόχου, το αργό τέμπο, η ραθυμία και οι καθυστερήσεις διακόπηκαν μόνο από μια προσπάθεια του Ντέμλερ λίγο μετά το 1-0, που ήταν και το μοναδικό σουτ εντός εστίας σε ολόκληρο ματς. Το σφύριγμα της λήξης ήρθε μέσα σε μια πρωτοφανή κατακραυγή από τον κόσμο που αντιλήφθηκε πολύ καλά πως είχε παρακολουθήσει μια παρωδία, στην οποία ελάχιστοι δεν είχαν βρώμικο ρόλο. Ο Σάχνερ, για παράδειγμα, ήταν ο μόνος -ίσως- από τους παίκτες των Αυστριακών που έδειχνε πάθος και διάθεση, με αποτέλεσμα να δει κίτρινη κάρτα.

Κατακραυγή

Οι Ισπανοί φίλαθλοι δεν χαρίστηκαν στους 22 ποδοσφαιριστές για τη συμπεριφορά τους. Πολύ γρήγορα άρχιζαν να φωνάζουν ρυθμικά «Αλγερία-Αλγερία», ενώ καλούσαν τους παίκτες να… φιληθούν μεταξύ τους με το επικό σύνθημα «que se besen, que se besen» ή να αποχωρήσουν από το γήπεδο με την ιαχή «fuera-fuera». Οι Ίβηρες δεν ήταν οι μόνοι που ένιωσαν αηδιασμένοι από τη σκανδαλώδη εικόνα. Άραβες και Αφρικανοί που βρέθηκαν στις εξέδρες άρχισαν να κουνούν χαρτονομίσματα, ενώ ακόμη και ευνοημένοι της υπόθεσης εξέφρασαν με το δικό τους τρόπο τον αποτροπιασμό τους. Ο απεσταλμένος των γερμανικών media, Έμπερχαρντ Στάγιεκ, αρνήθηκε να κάνει αναμετάδοση στη διάρκεια του δευτέρου ημιχρόνου, ενώ ο συνάδελφός του της αυστριακής τηλεόρασης, Ρόμπερτ Τσέεγκερ, κάλεσε το κοινό να κλείσει τους δέκτες του. Στο τελευταίο δεκάλεπτο της αναμέτρησης, μάλιστα, είναι ζήτημα αν είπε μια-δυο κουβέντες και ο ίδιος στον αέρα.

«Η ντροπή της Χιχόν»: Όταν Γερμανοί και Αυστριακοί ξεφτίλισαν το ποδόσφαιρο

Αντίστοιχη αντιμετώπιση επιφύλαξε στους αρνητικούς πρωταγωνιστές και ο Άγγλος σχολιαστής, Χιου Τζόουνς, που ζητούσε την τιμωρία των εμπλεκομένων «επειδή έφεραν το άθλημα σε τέτοια ανυποληψία». Η «Bild» κυκλοφόρησε με το ξεκάθαρο μήνυμα «Ντροπή σας», ενώ η τοπική εφημερίδα «El Comercio» προχώρησε ένα βήμα παραπέρα σε εφευρετικότητα, καταχωρώντας το κομμάτι για τον αγώνα στις σελίδες του αστυνομικού ρεπορτάζ, δίπλα σε άλλα εγκλήματα…

Φυσικά η Αλγερία κατέθεσε επίσημα τα παράπονά της και ζήτησε τη διεξαγωγή έρευνας από τη FIFA. Μετά από συνεδρίαση μερικών ωρών η Παγκόσμια Συνομοσπονδία κατέληξε στο πόρισμα πως τίποτα το μεμπτό δεν συνέβη στη Χιχόν. Δεν κατάφερε, ωστόσο, να πείσει κανέναν.