Όση ώρα γράφαμε τούτες τις αράδες, ένα (καλοκαιρινό) τραγούδι από τα παλιά γυρόφερνε στο μυαλό μας, ένα (καλοκαιρινό) τραγούδι άλλων εποχών. Είναι μάλλον επειδή το νησί για το οποίο θα σου μιλήσουμε είναι σαν ταξίδι στο χρόνο. Είναι, επίσης, γιατί άρχισε να ζεσταίνει ο καιρός και οι διακοπές μας φωνάζουν, μας καλούν. Vamos a la playa λοιπόν και vamos Καστός!
Στο «μάτι» βάλαμε λοιπόν τούτο το «διαμαντάκι» της δυτικής Ελλάδας. Το μικρότερο κατοικημένο νησί των Ιονίων (λίγο κάτω από 6 τετραγωνικά χιλιόμετρα), με κοντά 40 «μόνιμους» σύμφωνα με την πιο πρόσφατη απογραφή. Το καλοκαίρι, βέβαια, έχει περισσότερους. Αλλά και πάλι, μην φανταστείς κάτι τρελό. Κάθε άλλο. Εδώ, ανάμεσα στη Λευκάδα και στον Μύτικα Αιτωλοακαρνανίας, είναι ο παράδεισος εκείνων που αναζητούν την απόλυτη γαλήνη στις διακοπές τους, το πιο φυσικό φάρμακο ψυχικής υγείας.
Το μέσα σου γαληνεύει. Είσαι στο σωστό μέρος. Εκεί όπου η γνησιότητα, ανθρώπων και καταστάσεων, είναι το μόνο που έχει σημασία. Ναι, ίσως ο Καστός να μην είναι ο κρυμμένος παράδεισος του άλλοτε. Τίποτα δεν μένει απολύτως μυστικό στις μέρες μας. Αλλά «ανοίγει» στους τουρίστες τόσο όσο, προφυλάσσοντας στο ακέραιο το χαρακτήρα του, παραμένοντας πιστό στον εαυτό του..
Αυτοκίνητα δεν υπάρχουν, με εξαίρεση λίγα αγροτικά, δεν χρειάζονται άλλωστε. Με τα πόδια πας παντού. Εύκολα και γρήγορα. Για να ανακαλύψεις μαγικές παραλίες με κρυστάλλινα νερά. Τα Αμπελάκια, ο Άγιος Αιμιλιανός, το Βάλι, το Φύκι, το Αμμούσο…
Είναι, πάντα ήταν, η γοητεία της απλότητας. Η ηρεμία που αισθάνεσαι από την πρώτη στιγμή που φτάνεις με το καΐκι και αντικρίζεις τον παλιό ανεμόμυλο, τα πέτρινα σπίτια με τις κεραμοσκεπές και τα χρωματιστά παντζούρια, ενώ μυρίζεις τα αρώματα. Ξέρεις πως πήρες μια από τις πιο σωστές αποφάσεις της ζωής σου τη στιγμή που απάντησες «Καστός» στο ερώτημα «πού θα πάω;».
Η τουριστική ανάπτυξη είναι ήπια. Λίγα ενοικιαζόμενα, λίγες ταβέρνες, απλά πράγματα. Μα τόσο ουσιαστικά. Να το ξέρεις, δεν χρειάζεσαι πολλά για να αγγίξεις την ευτυχία. Αρκεί να βρεθείς στο κατάλληλο μέρος. Είναι η ενέργεια που εκπέμπεται. Μερικοί τόποι το έχουν αυτό, οι ευλογημένοι. Το νιώθεις σε κάθε σου κύτταρο, ευφραίνει τη ψυχή και την καρδιά.
Ένα νησί που λέει συνειδητά όχι στη βαβούρα, στην αλλοίωση του φυσικού τοπίου. Εδώ δεν έχει κοσμοπολίτικα πάρτι και διεθνές «τζετ σετ». Εδώ δεν έχει κακόγουστα beach bar που «βαράνε» από το πρωί μέχρι το βράδυ. Εδώ δεν έχει οργανωμένες παραλίες και ξαπλώστρες.
Θέλουν τον τουρισμό, ναι. Θέλουν να έρχονται «ξένοι» να (τους) γνωρίζουν τον τόπο τους. Αλλά δεν θέλουν και να αλλοιωθούν. Ξέρουν πως η γνησιότητα, το ανεπιτήδευτο και η αυθεντική φιλοξενία είναι τελικά αυτό που μένει. Αυτό που κερδίζει τον επισκέπτη.
Τι τυχεροί γενικώς όσοι πήγαν, ένιωσαν, κατάλαβαν. Εδώ κανείς δεν τρέχει να προλάβει. Κανείς δεν θέλει να περνιέται για καμπόσος. Εδώ μετράνε μόνο αυτά που έχουν αληθινό νόημα: Η επαφή, η επικοινωνία. Η σύνδεση με τη φύση και τους ανθρώπους. Καστός για αυτούς που ξέρουν, για αυτούς που έμαθαν να εκτιμούν τα ωραία, τα αληθινά.
Και για να μάθουμε και κάτι ακόμα, το όνομα του νησιού ανάγεται πιθανότατα στον δωρικό τύπο του αρχαίου επιθέτου κεστός (καστός) που σήμαινε «κεντητός» (από το ρήμα κεντέω). Ως τοπωνύμιο, πιθανότατα περιέγραφε την όψη του εδάφους του, η οποία είναι κατάφυτη, πυκνή και περιποιημένη σαν «κεντημένη». Ε, ναι είναι σαν μικρό έργο τέχνης αυτό το νησί!