Εάν είσαι κάπου αυτές τις μέρες διακοπές, πιθανότατα θα το έχεις αντιληφθεί αν δεν το βιώνεις και εσύ ο ίδιος ως κατάσταση. Ενώ οι παραλίες είναι ασφυκτικά γεμάτες από κόσμο, ενώ η κίνηση από τα αυτοκίνητα θυμίζει Αθήνα στα χειρότερά της, τα μαγαζιά της εστίασης δεν παρουσιάζουν αναλογικά την ίδια εικόνα. Με μια δόση υπερβολής θα μπορούσαμε ως και να τα χαρακτηρίσουμε «μισοάδεια» με βάση τα στάνταρ και τα δεδομένα της περιόδου…
Ας μιλήσουμε με ένα συγκεκριμένο νησί ως παράδειγμα. Όχι μόνο επειδή είναι το μεγαλύτερο της πατρίδας μας, ένας παραδοσιακός τουριστικός «γίγαντας». Αλλά και επειδή τα στοιχεία δείχνουν πως φέτος καταγράφει το μεγαλύτερο εν Ελλάδι ποσοστό αύξησης στις αφίξεις. Ναι, θα σε πάμε νοερά ως την Κρήτη.
Η οποία το πρώτο εξάμηνο του 2026 κατέγραψε 2,08 εκατ. αφίξεις, όταν το ίδιο νούμερο την αντίστοιχο χρονικό διάστημα του 2025, ήταν 1,91 εκατ.. Παρατηρείται δηλαδή μία αύξηση της τάξης των 168.000 αφίξεων, ένας πολύ μεγάλος αριθμός που είναι λογικό να υποθέσουμε πως ανέβηκε κι άλλο τον Ιούλιο και θα κινηθεί πολύ ψηλά και τον Αύγουστο. Το δεδομένο είναι πως τα αεροδρόμια του νησιού (Ηράκλειο, Χανιά) έχουν τεράστια κίνηση. Προσθέστε και το «χαμό» που γίνεται τα λιμάνια, όσοι ξέρουν λένε πως αυτές τις μέρες έχει ξεπεραστεί κάθε προηγούμενο, και η έκφραση «βουλιάζει το νησί από κόσμο» ποτέ δεν ήταν πιο εύστοχη.
Έλα να πάμε στο νησί αλλά με κατανάλωση… μισή
Ωστόσο αυτή είναι η μισή αλήθεια της ιστορίας. Γιατί η τουριστική σεζόν, στην πραγματικότητα, έχει δύο πρόσωπα. Από τη μία τα σούπερ νούμερα ροών επισκεπτών και από την άλλη, πολύ μαζεμένη κίνηση στην αγορά. Έλληνες και ξένοι τουρίστες δεν ξοδεύουν όσο παλιά, «κόβουν» από όπου μπορούν. Οι φορείς της εστίασης και του εμπορίου μεταφέρουν μια εικόνα δυσχέρειας, ένα «κοιτάμε αλλά δεν αγγίζουμε» κλίμα.
Οι διακοπές, και ευτυχώς ακόμη, είναι αδιαπραγμάτευτες για πολύ κόσμο, δεν είναι πολυτέλεια, είναι ανάγκη. Μπορεί να ζοριστούν, αλλά θα βρουν τρόπο να πάνε κάπου. Απλά για να βγει ο λογαριασμός, περιορίζουν τα υπόλοιπα έξοδα, πέραν διαμονής και πήγαινε-έλα. Επίσης μειώνουν τη διάρκεια παραμονής τους σε ένα μέρος, αυτοί που πήγαιναν 10 μέρες, τώρα πάνε 1 βδομάδα και πάει λέγοντας.
Όσον αφορά εμάς τους Έλληνες, ξέρουμε καλά γιατί το… ταμείο είναι μείον. Αλλά και οι ξένοι; Ναι και γιατί όχι δηλαδή; Η ακρίβεια χτυπάει αδιακρίτως, δεν ξεχωρίζει εθνικότητες. Αρκετοί φτάνουν στην Κρήτη έχοντας προγραμματίσει από πριν σχεδόν πού θα ξοδέψουν και το τελευταίο τους ευρώ. Γι’ αυτό μετράει ιδιαιτέρως για μια επιχείρηση να έχει ισχυρή ψηφιακή παρουσία, αλλά αυτό είναι θέμα για ξεχωριστή, μακροσκελή, ανάλυση.
Παρά λοιπόν την ευημερία των αριθμών στα αεροδρόμια και στα λιμάνια, η εικόνα στην πραγματική οικονομία είναι πιο σύνθετη. Κι αυτό δεν ισχύει προφανώς μόνο στην Κρήτη. Το «περιορισμένο μπάτζετ» γίνεται το trend της εποχής. Στενάχωρο κι αν είναι, δεν παύει να συνιστά τη ρεαλιστική αποτύπωση των γεγονότων. Η εστίαση και το εμπόριο «κλαίνε»; Θα μπορούσε να τεθεί και έτσι, ειδικά αν το συνδυάσουμε με την αύξηση των λειτουργικών εξόδων (μισθοί, πρώτες ύλες, ενέργεια) που ψαλιδίζει κι άλλο τα περιθώρια κέρδους.
Το ότι έρχεται περισσότερος κόσμος σαφώς και είναι θετικό για την τοπική οικονομία. Αλλά δεν είναι αρκετό. Το ζητούμενο είναι τα ρεκόρ αφίξεων να έχουν και αντίκρισμα στην πράξη. Δεν αρκούν οι γεμάτες παραλίες, για να το θέσουμε ακόμα πιο παραστατικά. Γιατί ο τουρισμός είναι η βαριά βιομηχανία της χώρας μας και το πώς πάει συνολικά ως πακέτο, έχει αντανάκλαση (σχεδόν) σε όλα…