Δεν είναι όλα τα τροχαία «η κακιά στιγμή». Κάποια είναι το τελικό αποτέλεσμα μιας αλυσίδας από λάθος αποφάσεις, ελλείψεις παιδείας και μιας διαρκούς υποτίμησης του κινδύνου. Κυρίως το τελευταίο.
Το δυστύχημα με τους οπαδούς του ΠΑΟΚ στη Ρουμανία ανήκει ξεκάθαρα στη δεύτερη κατηγορία. Δεν ήταν ένα απρόβλεπτο χτύπημα της μοίρας, όπως αναφέρει και το κλισέ. Ήταν μια σύγκρουση «αυτοκτονική», σε συνθήκες που φώναζαν ότι ο άνθρωπος πίσω από το τιμόνι δεν έπρεπε –εκείνη τη στιγμή– να κρατά στα χέρια του ζωές άλλων.
Να μιλήσουμε για τραγωδία και πένθος ναι, αλλά κάποια στιγμή πρέπει να αρχίσουμε να μιλάμε και για ευθύνη. Όχι για να δείξουμε με το δάχτυλο, αλλά για να παραδειγματιστούμε και να θυμηθούμε τα βασικά. Η άσφαλτος είναι γεμάτη κινδύνους που εξακολουθούμε να υποτιμούμε. Και το τίμημα μιας «απλής παρατιμονιάς» μπορεί να είναι επτά ανθρώπινες ζωές μέσα σε δύο δευτερόλεπτα.
Ίσως ήρθε η ώρα να αποδεχτούμε κάτι άβολο: ότι η καλλιέργεια σωστής οδικής συμπεριφοράς δεν πρέπει να ξεκινάει από γενικόλογες νουθεσίες τύπου «προσέχετε στο δρόμο» και να τελειώνει σε βαριά πρόστιμα. Ίσως έχει έρθει η ώρα να διδαχθεί, σχεδόν να επιβληθεί με τη μορφή σοκ.
Με εικόνες που σημαδεύουν μνήμες και θυμικά και προκαλούν αποστροφή στο βλέμμα.Με βίντεο σαν κι αυτά που δείχνουν το βανάκι των οπαδών του ΠΑΟΚ να γίνεται κυριολεκτικά κομμάτια με την πρόσκρουση στην νταλίκα. Για να χαραχτεί στο κεφάλι, μέσω ωμότητας και κυνισμού, το πόσο ανυπολόγιστα τραγικές μπορεί να είναι οι συνέπειες με μόνο μία στιγμή έλλειψης συγκέντρωσης ή απερισκεψίας.
Αυτές οι εικόνες και άλλες παρεμφερείς από τροχαία δεν προσφέρουν κάποια ιδιαίτερη υπηρεσία, όταν απλώς κυκλοφορούν στα δελτία ειδήσεων ή στα social media, αποσπασματικά και χωρίς πλαίσιο. Πρέπει να ενταχθούν σε ένα ειδικό μάθημα οδικής ασφάλειας και κυκλοφοριακής αγωγής στα σχολεία. Μαζί με την ανάδειξη των αιτιών που προκάλεσαν αυτά τα δυστυχήματα.
Ένα μάθημα υποχρεωτικό, από την 5η ή 6η Δημοτικού και μετά, που δεν θα ωραιοποιεί και θα δείχνει την πραγματικότητα όπως ακριβώς είναι. Όχι για να δραματοποιεί σοκάροντας, αλλά για να αναπτύξει κάτι που μας λείπει δραματικά: οδηγική ενσυναίσθηση.
Τα παιδιά δέχονται άπειρα ερεθίσματα καθημερινά. Απορροφούν αυτά που είναι επιδραστικά. Και αν τρομάξουν σήμερα ως επιβάτες, ίσως γίνουν πιο υπεύθυνοι αύριο ως οδηγοί. Γιατί η οδήγηση δεν είναι δικαίωμα χωρίς όρους. Είναι ευθύνη με συνέπειες. Τεράστιες.
Ο Τάσος Μαρκουΐζος, κατά κόσμον Ιαβέρης, το έχει πει όσο πιο περιφραστικά γίνεται. «Το αυτοκίνητο είναι το πιο φονικό όπλο στον κόσμο. Οι αριθμοί θυμάτων από ατυχήματα στους δρόμους σε σχέση με τους πολέμους είναι τετραπλάσιοι». Και ειδικά στην Ελλάδα, ο πόλεμος που μαίνεται στους δρόμους συνιστά γενοκτονία, με τα περισσότερα θύματα να είναι ηλικίας 15-30 ετών.
Ίσως λοιπόν το πραγματικό μνημόσυνο για όσους χάθηκαν να μην είναι μόνο τα λόγια και τα πανό. Αλλά το να αποφασίσουμε επιτέλους ότι η οδηγική παιδεία δεν είναι πολυτέλεια, ούτε προσωπική επιλογή. Είναι θέμα ζωής και θανάτου. Και αν χρειαστεί να τρομάξουμε τα παιδιά μας για να τα κρατήσουμε ζωντανά, τότε ναι, ας το κάνουμε.