«Be fearful when others are greedy, and greedy when others are fearful»… Αυτός είναι ο κανόνας τον οποίο ακολούθησε πιστά ο Γουόρεν Μπάφετ κατά τη διάρκεια της πορείας του στο χώρο των επενδύσεων και σήμερα, στα 95 χρόνια του πια, θεωρείται διόλου άδικα ένας πραγματικός γκουρού. Ένας άνθρωπος που συνήθιζε να… κολυμπάει κόντρα στο ρεύμα, αγοράζοντας όταν όλοι πουλούσαν και πωλώντας όταν όλοι έσπευδαν να τοποθετήσουν τα χρήματά τους.
Η επενδυτική… ιστορία είναι γεμάτη από περιστατικά που έκαναν τον γεννημένο στις 8 Αυγούστου 1930 Αμερικανό να αποκτήσει το παρατσούκλι «Ο μάντης της Όμαχα», βάσει της γενέτειράς του σε συνδυασμό με την ικανότητά του να προβλέπει την πορεία μιας μετοχής και να αποκομίζει τεράστια κέρδη.
Ωστόσο ο παραπάνω χαρακτηρισμός, αν και εντυπωσιακός, μάλλον τον αδικεί. Ο Μπάφετ δεν ήταν απλά ένας επενδυτής που προέβλεπε το μέλλον βασιζόμενος σε οιωνούς ή το ένστικτό του. Απλά παρατηρούσε, παρέμενε ανεπηρέαστος από trend και φήμες, δεν ακολουθούσε τις τάσεις της αγοράς και –τελικά- ήταν εκείνος που την διαμόρφωνε.
Η απάτη με το λάδι της σαλάτας
Το πρώτο μεγάλο «κόλπο» του Μπάφετ σχετίζεται με μια απάτη, στην οποία ωστόσο δεν εμπλέκεται ο ίδιος. Πρόκειται για την διαβόητη υπόθεση του σογιέλαιου, το 1963. Τότε ο Τίνο ντε Άντζελις κατάφερε να πείσει ότι διέθετε τεράστιες ποσότητες λαδιού σε δεξαμενές. Το κόλπο του ήταν απλό. Γέμιζε τα ντεπόζιτα με νερό και προσέθετε λάδι, το οποίο ανέβαινε στην επιφάνεια. Ακούγεται απλοϊκό και είναι, αλλά την δεκαετία του 1960 αυτό το… ερασιτεχνικό τρυκ ήταν αρκετό για να πειστούν οι ελεγκτές και όχι μόνο αυτοί…
Ο Ντε Άντζελις στη συνέχεια, βάζοντας ως εγγύηση το λάδι του, έπαιρνε μεγάλα ποσά με τη μορφή δανεισμού από τράπεζες ή τοποθετήσεις άλλων εταιρειών, όπως για παράδειγμα η American Express Warehousing, μια θυγατρική της American Express που δραστηριοποιούταν στον κλάδο. Όταν τελικά αποκαλύφθηκε η απάτη, συνολικά 51 πιστωτικά ιδρύματα έπεσαν θύματα, ενώ η AmEx αναγκάστηκε να πληρώσει 150 εκατομμύρια δολάρια, δηλαδή ένα ποσό που σε σημερινές αντιστοιχίες φτάνει τα 1,25 δις!
Όταν όλοι πωλούσαν
Η είδηση έπεσε ως κεραυνός εν αιθρία με αποτέλεσμα να επικρατήσει πανικός που οδήγησε την τιμή της μετοχής σε ελεύθερη πτώση. Μέσα σε περίπου 3 μήνες η χρηματιστηριακή της αξία είχε πέσει στο μισό και τότε ήταν που ο Γουόρεν Μπάφετ έκανε την πρώτη, από τις πολλές, προφητεία του.
Αναγνώρισε ότι η πραγματική αξία της American Express δεν είχε δεχτεί κάποιο χτύπημα. Ότι, δηλαδή, η ίδια η μητρική εταιρεία παρέμενε εξαιρετικά δυνατή και πως αργά ή γρήγορα θα έμενε ανεπηρέαστη από ένα γεγονός στο οποίο η ίδια δεν εμπλεκόταν σε ό,τι αφορά το ίδιο το σκάνδαλο.
Εκτίμησε πως ένας τέτοιος κολοσσός θα άντεχε και αποφάσισε να επενδύσει σε αυτόν. Έριξε, λοιπόν, 20 εκατομμύρια δολάρια, αποκτώντας περίπου το 5% του μετοχικού κεφαλαίου της επιχείρησης, δείχνοντας θάρρος και καθαρή κρίση την ώρα που γύρω του επικρατούσε ο απόλυτος πανικός. Και, φυσικά, δικαιώθηκε απόλυτα για την επιλογή και τη στάση του.
Μέσα στα επόμενα χρόνια η αξία της American Express δεκαπλασιάστηκε, όπως και τα κέρδη του Γουόρεν Μπάφετ… Ο Αμερικανός επέδειξε ανάλογα αντανακλαστικά και άλλες φορές μετά από αυτήν την «παρθενική» μεγαλειώδη κίνησή του. Το έκανε το 1974 με την αγορά μετοχών της εφημερίδας Washington Post, δύο χρόνια αργότερα με την ασφαλιστική GEIKO, την Coca Cola στα τέλη της δεκαετίας του 1980, ακόμη και με την «αμαρτωλή» Goldman Sachs την περίοδο που ξέσπασε η κρίση το 2008, αλλά και την Apple το 2016…
Κάπως έτσι, σήμερα η καθαρή περιουσιακή θέση του εκτιμάται στα (κρατηθείτε) 82.500.000.000 (82,5 δις) δολάρια, γεγονός που τον κατατάσσει σύμφωνα με το Forbes πολύ ψηλά στη λίστα με τους πλουσιότερους ανθρώπους του κόσμο, στην κορυφή της οποίας βρέθηκε το 2008…