Ενόσω παρακολουθείς το τρέιλερ στο YouTube προσπαθείς να διαχειριστείς αυτό που αντικρίζουν τα μάτια σου. «Η τέχνη του να κάνεις ένα ντοκιμαντέρ να μοιάζει με ταινία τρόμου, σαν ψυχολογικό θρίλερ» διαβάζουμε στα σχόλια, κάτω από το βίντεο, δεν θα μπορούσαμε να συμφωνήσουμε πιότερο. Το You Can See Everything, από την πρώτη ματιά, σε κάνει να τα… δεις όλα. Έχοντας γεννήσει μέγα ντόρο στις ΗΠΑ δεν θα μπορούσε να μην έρθει στη χώρα μας – κι όμως, αρχικά υπήρχε αμφιβολία περί τούτου. Ραντεβού στις 19/11 συνεπώς, όπως επισήμως πια έγινε γνωστό, για να γνωριστούμε από κοντά με ένα κινηματογραφικό φαινόμενο…
Κοινό και κριτικοί έχουν πάθει πλάκα: 9,1 στο IMDb, 97/100 στο Metascore και 4.7/5 στο Letterboxd, μιλάμε για «άρρωστες» βαθμολογίες. Ο κόσμος στα αμερικανικά σινεμά έκανε ουρές για μια ταινία που μόνο εύκολη δεν την αποκαλείς, ενώ πλησιάζει τις 3 ώρες σε διάρκεια, κάτι δηλαδή θεωρητικά εντελώς «αντιτουριστικό». «Μα καλά, τι τους έχει ξετρελάνει τόσο;» σε ακούμε νοερά να ρωτάς. Ο εντελώς «προχώ» τρόπος αφήγησης που σπάει στερεότυπα και νόρμες, σου λέμε και περιμένουμε και εμείς να καταλάβουμε περισσότερα, δεν γίνεται να τα έχουμε όλα λυμένα στο μυαλό μας χωρίς να έχουμε εικόνα.
Είναι η αληθινή (;) ιστορία της Ελίζαμπεθ Χολμς. Ιδρύτρια της Theranos. Μιας εταιρείας βιοτεχνολογίας που κάποια στιγμή παρουσίασε ένα προϊόν που θεωρητικά έφερνε την απόλυτη επανάσταση στο χώρο της υγείας. Τι ήταν αυτό; Ένα μηχάνημα που υποσχόταν ότι πραγματοποιούσε βιοχημικό έλεγχο στο αίμα με μονάχα μια σταγόνα. Αυτό αποδείχθηκε μέγιστη «παπάτζα» και η Χολμς καταδικάστηκε, το 2023, σε 11ετή ποινή φυλάκισης, ένοχη για την κατηγορία της απάτης κατά βάση για να μην σε πολυμπλέκουμε με τα νομικά.
Κι εδώ εμφανίζεται ο Νέιθαν Φίλντερ. Ένας ιδιόρρυθμος δημιουργός, γνωστός για το αμήχανο, άβολο και σουρεαλιστικό χιούμορ που αρέσκεται να βάζει στις δουλειές του, ένας τύπος που σίγουρα δεν κάνει τα πράγματα όπως ο μέσος όρος. Αρκεί να δει κανείς το The Rehearsal στο HBO για να το καταλάβει. Τι έκανε ο Φίλντερ μαζί με τον συνεργάτη του, Λανς Όπενχαϊμ; Ζήτησε από τη Χολμς να του παρουσιάσει τη δική της εκδοχή της ιστορίας. Αλλά όχι σε φάση μαζευόμαστε μια μέρα, κάνουμε ένα γύρισμα, ξανά την επόμενη και πάει λέγοντας. Της ζήτησε να συνυπάρξουν για ένα διάστημα, 24/7. Εκείνη δέχτηκε, θέλοντας προφανώς να (προσπαθήσει να) περάσει μια άλλη εικόνα στην αμερικανική κοινή γνώμη για το ποια είναι…
Ο Φίλντερ λοιπόν με το συνεργείο του, πήγε και έμεινε για ένα διάστημα στο σπίτι της, με το σύζυγό της (τον επιχειρηματία Μπίλι Έβανς) και τα 2 παιδιά τους! Τις τελευταίες 34 ημέρες πριν ξεκινήσει να εκτίει την ποινή της, συγκεκριμένα. Άρα δεν αρκέστηκε σε ρόλο πίσω από την κάμερα, μετέτρεψε ευατόν σε κομβικό μέρος της πλοκής.
Να πώς προέκυψε κάτι που παίζει με τα όρια αλήθειας και ψέματος, κάτι που κάνει τον θεατή να αμφιβάλλει για το κατά πόσο αυτό που θεωρεί πραγματικότητα είναι όντως τέτοια (πραγματικότητα). Γιατί, φουλ σημαντικό επίσης, το You Can See Everything δεν πάει συνεχώς ως ντοκιμαντέρ. Κάποια στιγμή γίνεται μυθοπλασία, μέσω αναπαραστάσεων. Με την Αμάντα Σάιφριντ να υποδύεται την Χολμς, όπως δηλαδή στο The Dropout του Disney+ (ναι, έχει γίνει και σειρά νωρίτερα, δεν τις χάνουν οι Αμερικανοί τέτοιες ευκαιρίες για storytelling). Εκεί, λένε όσοι έχουν εικόνα, κι αν θολώνουν εντελώς τα όρια, εκεί κι αν τα WTF πάνε σύννεφο!
Ντοκιμαντέρ δεν είθισται να μπαίνει υποψήφιο για Όσκαρ καλύτερης ταινίας. Δεν απαγορεύεται, απλά υπάρχει ειδική κατηγορία γι’ αυτά. Εν προκειμένω όμως έχει ξεκινήσει μια μεγάλη συζήτηση για το κατά πόσο πρέπει να γίνει εξαίρεση για το You Can See Everything. Επειδή ακριβώς πρόκειται για κάτι υβριδικό, κάτι που δεν μπορεί να προσεγγιστεί με παραδοσιακούς όρους, με «όπως τα μάθαμε».
Είναι ένα ερώτημα αν το κοινό εκτός ΗΠΑ θα νιώσει την ίδια εμπλοκή, συναισθηματικά και πρακτικά, με αυτό που θα δει επί της οθόνης. Αλλά είναι ένα ερώτημα που πρέπει να πάρει απάντηση. Θα ήταν τεράστιο σφάλμα να μην ερχόταν η ταινία στα ελληνικά σινεμά, ευτυχώς το hype φρόντισε ώστε να μην συμβεί κάτι τέτοιο.
Περιμένουμε λοιπόν, εναγωνίως. Για κάτι που, στην ουσία, συνιστά ένα μεγάλο κινηματογραφικό πείραμα. Δεν υπήρχε καμία εγγύηση για το τελικό αποτέλεσμα, χτίστηκε μέρα τη μέρα, στιγμή τη στιγμή. Σαν ένας αυτοσχεδιασμός, σαν μια ιστορία που αφήνεσαι να σε πάει εκείνη όπου θέλει. Εμείς θα θέλαμε απλά να πούμε ότι άνθρωπος όπως η Ελίζαμπεθ Χολμς που σε κοιτάει επί ώρα και τα μάτια του μένουν ορθάνοιχτα, χωρίς καν να βλεφαρίζουν, μας τρομάζει! Και ότι την ίδια στιγμή, ιδιοφυείς δημιουργοί όπως ο Φίλντερ μας συναρπάζουν…