Από εμπορικής πλευράς, μια χαρά κάνει ο Γιάννης Σμαραγδής. Tο απολύτως λογικό και αναμενόμενο, πιο σωστά. Κεφαλαιοποιεί το κινηματογραφικό success story του Καποδίστρια, που μέχρι και την περασμένη Δευτέρα (8/2) και σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία έχει κόψει 763.657 (!) εισιτήρια σε όλη την Ελλάδα. Κάνοντας το επόμενο, ανάλογο, κινηματογραφικό βήμα: Σειρά (θα) έχει τώρα ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης…
Ως εδώ, καλά. Με την έννοια πως προφανώς και ασυζητητί ο Έλληνας σκηνοθέτης έχει δικαίωμα να κάνει ό,τι ταινία θέλει, για όποιον εκείνος θέλει. Πόσο μάλλον έχοντας την «προίκα» της επιτυχίας του Καποδίστρια να του δίνει ένα ισχυρό αβαντάζ. Πόσοι και πόσοι θα τρέξουν (ξανά) στις αίθουσες επειδή απλά και μόνο η δουλειά θα φέρει την υπογραφή του. Αυτό είναι κατάκτηση και θα ήταν κάποιος εμπαθής αν δεν το αναγνώριζε, ό,τι γνώμη και να έχει για την ταινία.
Το πρόβλημα εντοπίζεται αλλού. Για παράδειγμα, στις δηλώσεις που έκανε πρόσφατα ο Σμαραγδής, ως απάντηση στα όσα (του) είπε ο Γιάννης Στάνκογλου. Με τα δικά του λόγια: «Δεν είδα τον “Καποδίστρια”, δεν θα τον δω, θα το δω στην τηλεόραση. Δεν μου αρέσει ο Σμαραγδής σαν σκηνοθέτης, δεν μου αρέσει καθόλου. Έχω δει πολλές ταινίες που έχει κάνει, τις έχω δει στην τηλεόραση, αλλά είναι κάτι το οποίο μου φαίνεται ηθογραφία. Δεν είναι κάτι το οποίο με τρελαίνει».
Πώς απάντησε ο 79χρονος σκηνοθέτης; Δίχως να μπει στην ουσία των όσων του καταλογίστηκαν, αλλά υποστηρίζοντας πως αποτελεί στόχο οργανωμένης επίθεσης εναντίον του από συγκεκριμένα, αριστερής ιδεολογίας, συμφέροντα:
«Αυτό το κλίμα είναι η αριστερά. Δε θέλουν να πιστέψουν ότι η ταινία είχε αυτή την επιτυχία. Όπως δε θέλανε να πιστέψουν, και βοηθήσανε να μη γίνει η ταινία, τώρα συνεχίζουν πιστεύοντας ότι θα την αλλοιώσουν. Η ταινία αυτή είναι αγαθή. Άτρωτη», είπε αρχικά, ως καλεσμένος στην εκπομπή «Πρωινό» του ΑΝΤ1.
Εν συνεχεία, ο Γιάννης Σμαραγδής συμφώνησε με τον παρουσιαστή Γιώργο Λιάγκα, ο οποίος υποστήριξε ότι ο ηθοποιός εκφράζει την αριστερή κουλτούρα: «Τα κάνουν τζάμπα. Φαίνεται το μέσα τους. Εγώ τον κύριο Στάνκογλου δεν τον ξέρω, δεν τον έχω δει ποτέ. Εκφράζει την αριστερή κουλτούρα που με πολεμάει τόσα χρόνια γιατί έφυγα από εκεί. Όταν ήμουν στην αριστερά, δυο φορές μου πρότειναν να κατέβω στις εκλογές…».
Τι μας λέει λοιπόν ο Γιάννης Σμαραγδή εμμέσως πλην σαφώς; Ότι σε όποιον δεν άρεσε η ταινία είναι αριστερός. Μόνο που αν ίσχυε κάτι τέτοιο η αριστερά θα είχε πολύ μεγαλύτερα ποσοστά στην Ελλάδα απ’ αυτά που βγάζει η κάλπη, ίσως και πάνω από… 50%.
Γιατί ναι, τον Καποδίστρια τον είδε πολύς κόσμος, τα νούμερα το δείχνουν πέραν πάσης αμφιβολίας. Μόνο που δεν άρεσε σε όλους, μην τα μπλέκουμε. Κι είναι διαφορετικό το ότι πολλοί, όντως, το« έθαψαν» δίχως να το έχουν δει. Καθότι είναι αρκετοί και αυτοί που του έδωσαν ευκαιρία και απογοητευθήκαν. Από καλλιτεχνική σκοπιά, σύμφωνα με αυτό που ορίζει η αισθητική και οι κινηματογραφικές προτιμήσεις τους. Ούτε αριστερά, ούτε δεξιά, ούτε κέντρο. Απλά «μου αρέσει – δεν μου αρέσει». Δεν χρειάζεται να πολιτικοποιούμε τα πάντα ούτε να ψάχνουμε συνεχώς εχθρούς.
Μπορεί να υπάρχει κομμάτι αλήθειας στα όσα λέει ο Γιάννης Σμαραγδής, δεν είναι όμως και η πλήρης αλήθεια. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια επιλεκτική προσέγγιση, ίσως για να συντηρήσει ένα αφήγημα που τείνει προς την (αυτό)θυματοποίηση και του «εκτός συστήματος». Μόνο που αν ήταν έτσι, η ταινία θα είχε πάει άπατη. Δεν συνέβη. Και μπράβο του. Αλλά δεν «χτυπάει» ωραία, δεν τον τιμά να ζητάει και τα ρέστα. Ενώ μάλιστα η επόμενη ταινία του, για τον Κολοκοτρώνη, θα έχει μπάτζετ περί τα 5 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με τον Γιώργο Λιάγκα.
Με κάτι τέτοια, διαιωνίζεται μια επικίνδυνη άποψη περί «απάτριδων αριστερών», γενικώς ολισθαίνουμε σε μονοπάτια πιστοποίησης κοινωνικών φρονημάτων. Ναι, ο Καποδίστριας είχε και έχει πολιτικές προεκτάσεις ως θέμα, δεν αιθεροβατούμε. Μόνο που η βάση, στην προκειμένη περίπτωση, είναι καλλιτεχνική. Έτσι (πρέπει να) κρίνεται. Οτιδήποτε άλλο αποπροσανατολίζει και στρέφει τη συζήτηση σε λάθος μονοπάτια. Επικίνδυνα, ενδεχομένως.